Doomerstwo AI to też forma hype’u technologicznego W debacie wokół AI obok entuzjastycznych wizji przyszłości pojawia się druga skrajność. Narracje oparte na strachu, budujące katastroficzne wizje o utracie kontroli nad sztuczną inteligencją również w...

Doomerstwo AI to też forma hype’u technologicznego
blog.humanistyka.dev/2026/04/doom...

W obronie czytania [Naomi Baron, Reader Bot: What Happens When AI Reads and Why It Matters, Stanford University Press, 2026] Żołnierze na plaży Omaha, którzy ukryci przed ostrzałem u podstaw klifów sięgają po książki, czekając na pomoc, to jeden z bardziej zaskakujących obrazów historii czytania. W książce Naomi S. Baron ta...

blog.humanistyka.dev/2026/04/w-ob...

Myślał przez 12 sekund… “Wyborcza” zupełnie na serio opublikowała rozmowę z ChatGPT Entuzjastyczne reakcje na mówiącą maszynę Wolfganga von Kempelena z końca XVIII w. pokazują, że techniczne ograniczenia urządzenia nie przeszkadzają w przypisywaniu mu zaawansowanych zdolności poznawc...

Entuzjastyczne reakcje na mówiącą maszynę Wolfganga von Kempelena z końca XVIII w. pokazują, że techniczne ograniczenia urządzenia nie przeszkadzają w przypisywaniu mu zaawansowanych zdolności poznawczych, a nawet emocji.

blog.humanistyka.dev/2026/04/mysl...

Maszynowo generowane wizerunki to obrazy hipotetyczne Zbyt często przypisujemy modelom generatywnym kreatywność, intencję i zdolność inspirowania się ludzką twórczością. Szczególnie łatwe jest to w przypadku maszynowo generowanych obrazów, z miesiąca na ...

Zbyt często przypisujemy modelom generatywnym kreatywność, intencję i zdolność inspirowania się ludzką twórczością. Szczególnie łatwe jest to w przypadku maszynowo generowanych obrazów, z miesiąca na miesiąc coraz bardziej atrakcyjnych i coraz wyższej jakości.

blog.humanistyka.dev/2026/04/masz...

Humanistyczne prowokacje wobec AI W opowieściach o sztucznej inteligencji, kultura i dziedzictwo to jednorodny, zamknięty, stabilny i darmowy zasób, czekający na przetworzenie tak jak ropa naftowa albo węgiel. Te błędne wizje łatwo kw...

blog.humanistyka.dev/2026/03/huma...

Stylometryczne cechy tekstów generowanych maszynowo Rozpoznawanie tekstów generowanych maszynowo to niełatwa sprawa, szczególnie w przypadku automatycznego parafrazowania ludzkich tekstów. Badacze i badaczki z Uniwersytetu Jagiellońskiego w swoim ekspe...

blog.humanistyka.dev/2026/03/styl...

Etyczna AI, która się nie opłaca? Przypadek platformy Tess Jednym z najważniejszych problemów związanych z AI są prawa i interesy twórców, którym zagraża łatwość i niski koszt replikowania stylu ich prac. Duże komercyjne modele powstają na bazie autorskich tr...

blog.humanistyka.dev/2026/03/etyc...

Generować wizualne slopy, żeby lepiej opisywać dzieła sztuki Slopy, niskiej jakości wytwory sztucznej inteligencji, są źródłem wielu problemów: zmęczenia estetycznego, scamów w mediach społecznościowych, rosnącego śladu ekologicznego i kosztów obliczeniowych (“...

Slopy są źródłem wielu problemów: zmęczenia estetycznego, scamów w mediach społecznościowych, rosnącego śladu ekologicznego i kosztów obliczeniowych. Trudno wyobrazić sobie, żeby mogły mieć jakąkolwiek wartość. A jednak.

blog.humanistyka.dev/2026/03/gene...

Ciało ludzkie to zegar, ale zegar ogromny (1747) Sam Altman porównał wychowanie człowieka do trenowania sztucznej inteligencji. To dalekie echo filozofii oświecenia, która wciąż kształtuje myślenie Doliny Krzemowej. Bańka AI przywołuje i odświeża da...

Sam Altman porównał wychowanie człowieka do trenowania sztucznej inteligencji. To dalekie echo filozofii oświecenia, która wciąż kształtuje myślenie Doliny Krzemowej. Bańka AI przywołuje i odświeża dawne koncepcje człowieka jako maszyny.

blog.humanistyka.dev/2026/03/cial...

Rozpoznawanie tekstów AI: pięć grup cech zamiast jednego wskaźnika Student przesyła podejrzaną pracę zaliczeniową, a znana dziennikarka–celebrytka w krótkim czasie publikuje kolejną książkę, której temat wymaga zaawansowanego researchu. Pojawiają się podejrzenia, że ...

blog.humanistyka.dev/2026/02/rozp...

W przypływie czegoś w rodzaju rozpaczy zrobiłem w weekend agregator materiałów z bloga i konta Humanistyka/dev na Mastodoncie.

NewsHumDev
news.humanistyka.dev

Jesteśmy w Fediwersum
101010.pl/@humanistyka...

Polecamy się na Patronite
patronite.pl/humanistyka....

Próbowałem wygenerować w AI wpis na tego bloga i skończyło się to katastrofą Krótki eksperyment, przeprowadzony piątkowym wieczorem, pokazał mi, że samodzielne pisanie bloga wciąż jest merytorycznie bardziej efektywne niż generowanie notek z “AI”. Oczywiście jest też jedynym e...

blog.humanistyka.dev/2026/02/prob...

Technologia, venture capital i hype wojenny W 1933 roku filozofka Simone Weil doszła do wniosku, że nowoczesna wojna charakteryzuje się "nierozerwalnym splotem tego, co wojskowe i ekonomiczne […], odtwarzającym przy tym stosunki społeczne stano...

blog.humanistyka.dev/2026/02/tech...

Cyfryzacja domowego archiwum: lokalne przechowywanie, metadane z AI i baza danych kontra pamięć Setki godzin nagrań wideo mogą zostać przekształcone w przeszukiwalną bazę danych dzięki lokalnym modelom AI i z pomocą ChatGPT jako źródła niezbędnych kompetencji do przygotowania archiwum. Warto jed...

blog.humanistyka.dev/2026/02/cyfr...

25 badań na 25-lecie Wikipedii [cz. II] Do czego Wikipedia mogłaby inspirować historyków, jak dostępność ChatGPT wpłynęła na aktywność edytorów i czytelników Wikipedii, wykorzystanie haseł Wikipedii do testowania jakości modeli językowych o...

blog.humanistyka.dev/2026/02/25-b... #wikipedia #wikipedia25

Jak filtrować slopy AI w wyszukiwarce? Gdyby istniało niezawodne narzędzie do rozpoznawania treści generowanych maszynowo, wyszukiwarki pozycjonujące się jako alternatywy wobec Google już dawno by z niego korzystały. Tymczasem nadal polega...

blog.humanistyka.dev/2026/02/jak-...

Teologiczny benchmark modeli generatywnych i feministyczne filtry do maszynowych interpretacji Biblii i Koranu Wykorzystanie generatywnego AI w praktyce teologicznej nie musi polegać wyłącznie na masowym generowaniu tekstów homilii lub prac naukowych o kolekcjonerskich zainteresowaniach Jana Pawła II. Okazuje ...

blog.humanistyka.dev/2026/01/teol...

Mamy patronite i zapraszamy na Discorda :)
patronite.pl/humanistyka....

25 badań na 25-lecie Wikipedii [cz. I] Wikipedia ma dziś ćwierć wieku i jest częścią niewielkiego zbioru projektów internetowych, które przetrwały kilka epok technologicznych. Od początku była nie tylko encyklopedią, lecz także eksperyment...

Setki artykułów naukowych analizują Wikipedię jako system społeczny, korpus językowy i infrastrukturę wiedzy. Zapraszam do lektury pierwszej notki z urodzinowego cyklu prezentującego ciekawe teksty naukowe poświęcone Wikipedii.
blog.humanistyka.dev/2026/01/25-b...

dziś trudne się wylosowało

Uratują nas tylko społeczności Mozilla ulega presji Doliny Krzemowej, open source umożliwia wielkim firmom przerzucanie odpowiedzialności za utrzymanie kodu na zewnątrz, a generatywna „sztuczna inteligencja” jest wykorzystywana do ...

blog.humanistyka.dev/2026/01/urat...

Polecamy się na Patronite
patronite.pl/humanistyka....

"Bawiąc, uczy" - od dziś wtorek to dzień zagadek. Kto to powiedział? Piszcie w komentarzach.

Uprzedzenia wobec generatywnej poezji są w porządku Wykazujemy tendencję do oceniania poezji AI jako lepszej i bardziej zrozumiałej niż ludzka, dopóki nie dowiemy się (lub nie zaczniemy tego podejrzewać), że wiersz jest maszynowego pochodzenia - wtedy ...

Uprzedzenia wobec generatywnej poezji są w porządku
blog.humanistyka.dev/2026/01/uprz...

Hurr durr, sztuczna inteligencja [Andrzej Dragan, Quo vAIdis, 2025] Andrzej Dragan buduje wizję świata, w której inteligencja to zdolność rozpoznawania analogii i efektywnej kompresji danych. Z pewnością ma to sens wobec modeli sztucznej inteligencji, ale kiedy zaczyn...

Recenzja "Quo vAIdis" (2025) już na blogu. Serdecznie polecamy się na Patronite.

blog.humanistyka.dev/2026/01/hurr...

Domena publiczna jako prawo obywatelskie i azyl twórczości wobec slopów AI Domena publiczna przez dekady była postrzegana głównie jako zbiór utworów, do których wygasły prawa majątkowe. W obliczu zalewu generatywnych treści coraz wyraźniej potrzebujemy afirmatywnej definicji...

Domena publiczna przez dekady była postrzegana głównie jako zbiór utworów, do których wygasły prawa majątkowe. W obliczu zalewu generatywnych treści coraz wyraźniej potrzebujemy afirmatywnej definicji, która nada jej nowe wartości i znaczenie.

blog.humanistyka.dev/2026/01/dome...

Co tracimy, gdy wszystko zapisuje się samo? blog.humanistyka.dev/2025/12/co-t...

"Ranke podkreślał przecież rolę krytycznego podejścia do źródeł oraz historii jako badania tego, co rzeczywiście się w przeszłości wydarzyło, tymczasem modele są jedynie statystyczną reprezentacją wybranego zasobu źródeł, której w żaden sposób nie można traktować jako opisu przeszłej rzeczywistości"

dzieki za sygnał, poprawiłem to redakcyjnie

Historyczne modele językowe: Ranke-4B i TimeCapsule LLM Jedną z cech opisujących poszczególne duże modele językowe jest tzw. knowledge cutoff, czyli punkt w czasie, po którym model nie jest już trenowany na aktualnych danych. Granica wiedzy dla większości ...

Granica wiedzy dla większości dużych modeli to zazwyczaj kilka ostatnich lat. A gdyby tak przesunąć ten punkt bardzo daleko w przeszłość i ustawić go na 1946, 1915, a nawet 1875 rok?
blog.humanistyka.dev/2025/12/hist...