Savaşın Türkiye Ekonomisine Maliyeti - Katman Portal Trump–Netanyahu koalisyonunun başlattığı savaşın maliyetini kitleler öderken, artan enerji fiyatları enflasyonu körüklüyor, cari açığı büyütüyor ve bölüşümü sermaye lehine kaydırıyor. Türkiye ise ener...

Katman Portal'daki yeni yazımda "Savaşın Türkiye Ekonomisine Maliyeti"ni yazdım:
katmanportal.com/savasin-ikti...

How is the Iran war affecting petrol and diesel prices in the UK? | Ed Conway analysis YouTube video by Sky News

Savaşla birlikte petrol fiyatlarındaki artışın yanında, dizel yakıt fiyatları ve petrol fiyatları arasındaki fark da en yüksek seviyelerine ulaştı.

Bizim açımızdan kötü olan şu: Sky News'den Ed Conway'in açıkladığı verilere göre Türkiye dünyanın en büyük ikinci dizel yakıt ithalatçısı.
+

Çin'in liberalleşmeye başlamasından sonra da büyük bir kırılma yok. Hatta 1978 sonrasında Türkiye ile Çin arasındaki 1,5 yıllık fark kapanmış. 1990'lar ve sonrasında ise, 1999 depremi ve pandemi yılı gibi birkaç istisna dışında, iki ülkenin beklenen yaşam süresi eğrileri neredeyse üst üste ilerliyor

Çok enteresan bir grafik. 1959-1961 Büyük Çin Kıtlığı'ndan sonra Çin ve Türkiye'deki beklenen yaşam süresi hemen hemen aynı şekilde artmış.

+

Iran’s crude oil exports to China and the rest of the world.

Following the strategic cooperation agreement signed in 2021, Iran exports the overwhelming majority of its crude oil, approximately 90%, to China.

Source: Ayres et al. (2026)
www.uscc.gov/sites/defaul...

Mesele fiyatlardaki artışı ne oranda ücretlere yansıtabildiğinizle alakalı. Eğer ücretler artmazsa, kâr oranlarının değişmediği senaryoda bile bölüşüm sermaye lehine değişecektir.

Grafik: Andrew Glyn, Alan Hughes, Alan Lipietz ve Ajit Singh (1990). The rise and fall of the golden age

Bakınız 1973 Petrol Krizi sonrası dünyanın altı büyük ekonomisinde (ABD, BK, Almanya, Fransa, İtalya, Japonya) kâr paylarının ve kâr oranlarının düşüşü; kârlılık sıkışması.

Petrol fiyatlarındaki artış emek hareketlerinin (ve/veya asgari ücret artışının) güçlü olduğu dönemlerde bölüşümü emek lehine, zayıf olduğu dönemlerde sermaye lehine ciddi şekilde değiştirebilir.

+

The other Trump foreign adventure US president looks for regime change in Cuba

Sol Haber Portalı veya Evrensel mi yazmış? Hayır... Financial Times editörlerinin yazısından...
www.ft.com/content/8478...

"İnsani bir krizin ortaya çıkma riski gerçektir. Uzun süredir sıkıntı çeken Küba vatandaşları bir hafta içinde ülke genelinde iki elektrik kesintisi yaşadı ve artık yeterli gıda karnelerine sahip değiller. Elektrik şebekesinin çökmesi su tedarikini tehlikeye atabilir."

+

"Trump’ın Küba’da tercih ettiği yöntem, adanın yakıt tedarikini keserek uzun süredir devam eden ABD ekonomik ambargosunu daha da sıkılaştırmak oldu...

+

Modern industrial policy: The Asian miracles’ blueprint for developing economies Industrial policy, a powerful tool for economic development in the ‘Asian Miracles’, was based on the three key principles: promoting sophisticated export-oriented industries, fostering innovation and...

Geldiğimiz dünyada IMF ekonomistleri bile şöyle yazabiliyor:
"Sanayi politikası artık adı anılmaması gereken politika değildir".

voxdev.org/topic/macroe...

Enflasyondaki düşüşün %30'larda durduğu iki ülke: Türkiye ve Arjantin

Türkiye’nin Yaşam Memnuniyeti Verileri Ne Diyor? - Katman Portal TÜİK’in Yaşam Memnuniyeti Araştırmaları, ekonomik büyümeye rağmen kendisini “mutlu” olarak tanımlayanların oranının son yıllarda azaldığını ortaya koyuyor. Araştırmaların bulguları, Türkiye’de refahın...

TÜİK’in Yaşam Memnuniyeti Araştırmaları, ekonomik büyümeye rağmen kendisini “mutlu” olarak tanımlayanların oranının son yıllarda azaldığını ortaya koyuyor.

Ben de Katman'da TÜİK'in bu Yaşam Memnuniyeti Araştırmaları üzerine yazdım :)
katmanportal.com/turkiyenin-y...

Bakalım ne kadar tutturacaklar... Zaman içinde tahmin kapasiteleri nasıl gelişecek.

IMF'nin yıl sonu enflasyon tahmini %23,0, TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi beklentisi ise %25,4 bu arada. Tabii bunlar dünyadaki son gelişmelerden sonra değişecek.

12 ay sonrası (Şubat 2027) için
ChatGPT: %27,7
Claude: %28,8

Mart 2026 aylık enflasyon
ChatGPT: %2,1
Claude: %3,0

+

ChatGPT (Deep Research) ve Claude (Sonnet 4.6 Extended) TÜİK TÜFE enflasyonu tahminleri yaptırdım. Uygun gördükleri veriyi kendileri çekip, en uygun gördükleri ekonometrik teknikleri kullandılar.

Tahminler grafikteki gibi. Yıl sonu enflasyon tahminleri
ChatGPT: %31,1
Claude: %29,4

+

Eğitimle ilgili tüm eleştirilerimize rağmen, kamunun sağlık ve eğitim harcamaları Türkiye’deki eşitsizliklerin azaltılması açısından çok kritik ve Hasan'ın gösterdiği gibi Türkiye'de emeklilik maaşı dışındaki transferler ve vergilerden daha büyük bir rol oynuyor.

6/

Malum, eğer kamu sağlık ve eğitimden çekilirse, bu harcamaları halk kendi cebinden karşılamak zorunda. Kamunun eğitim ve sağlık hizmetleri de bu anlamda eşitsizlikleri azaltan bir mekanizma.

5/

Yazının dayandığı Eryar’la yapılan çalışmanın önemli bir inovasyonu, kamunun sağlık ve eğitim harcamalarına gelir eşitsizliği hesabında bir değer atfedilmesi.

4/

Yapısal dönüşümün etkisi çok ilgi görmez; fakat gelir dağılımındaki uzun dönemli değişimleri anlamak için önemlidir.

3/

Sendikal haklar, vergi politikaları ve sosyal transferler gelir eşitsizliği açısından tabii ki önemlidir. Ancak gelişmekte olan ülkelerdeki yapısal dönüşüm (örneğin şehirleşme, kayıt dışılığın azalması ve doğum oranlarındaki düşüş) de çok kritiktir.

2/

2003-2019 Döneminde Vergiler ve Sosyal Harcamalar Giderek Daha Eşitleyici Oldu - Katman Portal Türkiye’de 2003-2019 arasında vergiler ve sosyal harcamaların gelir dağılımı etkisi giderek daha da müspet oldu. İktidarın ideolojisinden yola çıkarak, gelir dağılımı ve yoksulluğun nasıl seyir ettiği...

Hasan Tekgüç’ün büyük ölçüde kendi çalışmalarına dayandırdığı yazısı, Türkiye’deki gelir dağılımının dinamiklerini anlamak açısından önemli bir yazı.

katmanportal.com/akp-vergiler...

1/

So once again, the biggest winners of the war will be the oil companies. And of course, this money will come out of the pockets of people, out of our pockets.

US oil groups in line for $63bn windfall from Gulf war disruption American producers will be among biggest beneficiaries if crude prices average $100 a barrel this year

"If US oil prices remain elevated and average $100 a barrel this year, the companies will receive a $63.4bn boost from oil production, according to energy research company Rystad."
www.ft.com/content/37d4...

Katman ilk ayını tamamladı!

Web sitemize bu adresten ulaşabilirsiniz: katmanportal.com

TÜİK, Yaşam Memnuniyeti Araştırmaları'na göre son 22 yıldaki ekonomik büyümeye rağmen, "mutlu" veya "çok mutlu" olduğunu beyan edenlerin oranı artmamış. Aksine son yıllarda azalmış.

Katman Portal'daki son yazımda bunu da tartışıyorum. Yazıyı gönderdim. Yakında yayında :)

Yazı serisindeki yazıların biri de gelir dağılımı-kur ilişkisi üzerine olacak. Bakalım... O yazıyı Hasan'la birlikte yazacağız herhalde :)

Türkiye ve Diğer Gelişmekte Olan Ülkelerde Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri (I) - Katman Portal Kur şokları enflasyonu hangi kanallardan etkiler? Türkiye ve gelişmekte olan ülkelerde karşımıza çıkan dinamik kur-enflasyon ilişkisinin örüntüleri nelerdir? Bu yazı dizisi Türkiye ve benzer ülkelerde...

Hasan Cömert, Katman'da kur krizi ve enflasyon ilişkisini anlattığı yeni bir yazı dizisine başladı.
katmanportal.com/turkiye-ve-d...
Yazıda "gelişmekte olan ülkelerde 'yüksek enflasyon' genel olarak arz-yönlü şoklarla şekillenen bir olgudur." diyor.

+