Klassifikazzjoni tal-Kotba Żgħażagħ: Esperta titlob sistema ta’ klassifikazzjoni u twissijiet ta’ kontenut
Klassifikazzjoni tal-Kotba Żgħażagħ: Esperta titlob sistema ta’ klassifikazzjoni u twissijiet ta’ kontenut
Min, X’ġara, Fejn, Meta, Għaliex, Kif
Fit-23 ta’ Lulju 2025, Dr Emma Hussey, kriminologa diġitali u esperta fil-protezzjoni tat-tfal fl-Università Kattolika Awstraljana, ħarġet sejħa pubblika għal sistema ta’ klassifikazzjoni tal-kotba għaż-żgħażagħ. Ir-riċerka tagħha sabet li ħafna mill-kotba popolari fost adolexxenti jinkludu temi ta’ vjolenza domestika, sesswalità grafika u relazzjonijiet tossiċi. Il-kotba, spiss promossi fuq BookTok, huma faċilment aċċessibbli f’biblioteki u ħwienet tal-kotba, u qed jinqraw minn tfal sa minn 12-il sena.
---
Temi Kontroversjali fil-Letteratura Żagħżugħa
Riċerka tematika fuq 20 rumanz żagħżugħ wriet li:
*
65% kellhom kontenut sesswali estrem
*
65% kellhom vjolenza grafika
*
25% kellhom kontenut sesswali moderat
Il-kotba analizzati jinkludu A Court of Thorns and Roses, Lore Olympus u Once Upon a Broken Heart, li juru relazzjonijiet ibbażati fuq ossessjoni, ġelosija u kontroll. Dawn il-karatteristiċi jikkorrispondu mal-“Power and Control Wheel” ta’ vjolenza domestika.
---
Għaliex Klassifikazzjoni Mhix Ċensura
Skont Dr Hussey, “Sistema ta’ klassifikazzjoni mhix ċensura. Hija trasparenza.” Il-kotba għandhom jiġu klassifikati bħalma jsir ma’ films u logħob tal-kompjuter. Għalkemm xi pubblikaturi jindikaw “18+” fuq il-kopertina, dan mhux biżżejjed. Hemm bżonn ta’ twissijiet ċari u kampanja ta’ għarfien għall-ġenituri.
---
Impatt fuq Malta
Filwaqt li l-istudju sar fl-Awstralja, il-kwistjoni hija rilevanti wkoll għal Malta. Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb Malti ma joffrix sistema ta’ klassifikazzjoni formali għall-kotba żagħżugħa. Skont rapport tal-2024 mill-Ministeru tal-Edukazzjoni, aktar minn 70% tal-istudenti sekondarji jaqraw kotba mhux verifikati minn edukaturi jew ġenituri. Dan jista’ jwassal għal espożizzjoni mhux intenzjonata għal kontenut mhux adattat.
---
Opinjonijiet Diverġenti
Xi esperti, bħall-ALA (American Library Association), jargumentaw li klassifikazzjoni tista’ twassal għal ċensura u limitazzjoni tal-esplorazzjoni letterarja. Madankollu, oħrajn, inkluż il-grupp Book Looks, jappoġġjaw sistema ta’ klassifikazzjoni simili għal dik tal-films, biex il-ġenituri jkunu jistgħu jagħmlu għażliet infurmati.
---
Spjegazzjoni: X’inhu l-“Power and Control Wheel”?
Dan huwa mudell psikoloġiku li juri l-imġiba ta’ abbużanti f’relazzjonijiet vjolenti. Jinkludi kontroll finanzjarju, intimidazzjoni, u izolazzjoni. Meta dawn il-karatteristiċi jidhru f’kotba bħala “romantiċi”, jistgħu jħawdu l-perċezzjoni ta’ x’inhi relazzjoni b’saħħitha.
---
Konklużjoni u Ħarsa ’l Quddiem
Il-kontenut tal-kotba żagħżugħa għandu jiġi analizzat b’aktar serjetà. Esperti qed jappellaw għal sistema internazzjonali ta’ klassifikazzjoni, edukazzjoni għall-ġenituri, u involviment tal-pubblikaturi. F’Malta, dan jista’ jservi ta’ mudell biex jiġu stabbiliti linji gwida ġodda għall-letteratura edukattiva.
---
Sorsi
*
Catholic Leader – Rapport oriġinali
*
ACU – Stqarrija uffiċjali
*
Ministeru tal-Edukazzjoni – Rapport 2024
*
Book Looks – Sistema ta’ klassifikazzjoni
---
Aktar Qari
*
Do Books Need a Rating System for Kids? – Good e-Reader
*
ABC Radio Melbourne – Intervista ma’ Dr Hussey
---
Naqilgħu minn xiri kwalifikanti permezz ta’ din il-link tal-Amazon: https://amzn.to/3Avoaxz
Lest li tidħol aktar fil-fond fis-suġġetti li qed niddiskutu? Appoġġja x-xogħol tagħna billi tikklikkja fuq il-link affiljat tal-Amazon tagħna għax-xiri li jmiss tiegħek! Kull klikk tgħinna nwasslulkom kontenut aktar perspikativ.
