1634 1-ghajta ghall-indipendenza. Ahna sa nkomplu fejn hallew huma. M'hux importanti li r-rebha ssehh issa, l-aqwa li r-rewwixta tkompli. Il-konklużjoni hija mill-iżjed patrijottika: Imbierka ż-żghar li qatt ma jniżżlu rashom quddiem il-kbar. Fil-mewt m'humiex telliefa. Xewqitkom ghad issehh. Din hija l-weghda. L-ahhar kliem jishaq fuq il-konvinzjoni tal-poeta li, bhala profeta omnixjenti, ihoss li jista' jantičipa l-ġejjieni. "Rewwixta" hija miktuba bil-vers mahlul kif jixraq ħafna lil tema serja, bhalma hi l-qlubija li juri poplu żghir quddiem qawwiet mill-iżjed ambizzjuži. Oliver Friggieri jidentifika ruhu ma' l-imġarrab, mal-batut; isir haga wahda mar-romol, ghax fit-tbatija m'hemmx distinzjoni. L-istil joqrob lejn id-drammi klassiči Griegi, fejn il-kor kellu l-akbar sehem fin-nisğa tal-ġrajja. Kellu l-biċċa xoghol li jghaddi mill-għarbiel dak li kien qed ischh fuq il-palk. Dan hu dak li qed jagħmlu r-rahlin f'din is-silta; juru ahjar il-kawża tal-Maltin, poplu żghir u msejken jissielet wahdu ghall-helsien. Kliemhom huwa ilment nazzjonali u, fi kliem il-poeta, jipprova jilhaq l-akbar numru ta' Maltin ta' żmienna li, minħabba preġudizzji bla sinsla, ikasbru lil arthom stess. Dan huwa nuqqas kbir ghax inkunu qed nidfnu l-holma kbira ta' missirijietna. Id-djalogu tar-rahlin isir mal-mejtin ta' kull żmien. Fi kliemhom thoss riferenza lejn dawk li mietu fil-gwerer dinjija u, lejn it-tmiem, hemm xi jfakkarna fiż-Żminijiet tan-Noſs meta, mill-faqar tagħhom, il-Maltin hallsu 1-oghla prezz biex fdew lil arthom. Wara kollox il-mejtin li jsemmi l-poeta jibqgħu jitwieldu u jiġġeddu tul generazzjonijiet shah sa ma ssehh il-"Holma 1-Kbira". L-istil meqjus ifakkrek I'versi romantiči ta' poeti tradizzjonali bhal Anastasju Cuschieri, Dun Karm u Gorg Pisani. L-argumenti tar-rahlin (kor) joghlew wiehed fuq l-iehor sakemm bl-akbar żvilupp naturali naslu għall-konklużjoni fl-aħħar vers: Xewqitkom ghad issehh. Din hija l-weghda. 29

ICYMI: 1634: 1-ghajta ghall-indipendenza. Ahna sa nkomplu fejn hallew huma. M'hux importanti li r-rebha ssehh issa, l-aqwa li r-rewwixta tkompli. Il-konklużjoni hija mill-iżjed patrijottika:

Imbierka ż-żghar li qatt ma jniżżlu rashom quddiem… #Indipendenza #Malta #Poeta #Rewwixta #Patrijottika

1633 jindirizza lix-xemx, bhala simbolu universali tal-paċi. Fil-bidu jistaqsiha jekk qattx rat "iljuni chrex mill-Maltin" filwaqt li fl-ahhar jitlobha tmur ixxandar ir-rebha glorjuża tagħna ma' l-erbat irjich tad-dinja. L-element celebrattiv jispikka aktar mill-element tal-mahfra. Dun Karm jishaq fuq l-importanza tar-reliġjon ['waqtiet ta' tweghir bhal dan. Niesna kienu konvinti minn twemminhom u kienet din l-istess konvinzjoni li wasslithom ghar-rebha: Iżda go sidrek qatt ma birdet l-emuna li Alla 1-Qawwi tieghek kien habib; ghalhekk żammejt u ma harģetx minn fommok la lewma, la tnehida fit-tigrib. Mhux ta' bxejn li, meta l-ghadu taha ghall-harba, bhala reazzjoni sabiha u spontanja: harget bhal raghda minn go qalbek l-ghajta tar-rebha u harstek lejn is-sema griet. REWWIXTA Oliver Friggieri (pag. 19) Dawn il-versi huma mehuda mid-dramm Rewwixta ta' Oliver Friggieri. Fih il-poeta jfakkar il-qlubija tal-Maltin fis-sentejn (1798-1800) li l-Franċiżi qattghu fostna. II-Maltin ma setgħux igerrghu r-reghba tal-Franċiżi lejn it-teżori ta' artna, hafna minnhom sagri, u ghamlu ghalihom. Dan kien li wassal ghall-imblokk tal-Franċiżi ġol-belt Valletta. Friggieri juri l-konvinzjoni tiegħu li l-ebda setgha qawwija m'hi kbira biżżejjed biex issaltan b'mod assolut. Hemm dejjem setgha ikbar. Alına poplu żghir u hlomna holma kbira, li nkunu hielsa, iżda kienet holma kbira wisq ghalina u ghaffġitna. Ħadd ma jista' jlumna jekk ma ġarrabx bhalna, u ma ninsew qatt lil dawk li hadulna u lil dawk li mietu boghod minn xtutna. Hawnhekk il-poeta jishet il-hakma li bla dritt tfarrak 1-imhabba minn djarna. II-faraġ tagħna huwa Alla nnifsu li jistmerr lill-hakkiem. Lil dawk li nqatlu ghall-kawża ta' helsien artna Alla jilqagħhom u t-telfa jbiddilha frebha: ghax hemm miktub li Huwa xehet harstu fuq iċ-ċkejknin u lill-kburin nesichom. Dawk li mietu jerġgħu jitwieldu fina ghax aħna ghandna r-responsabbiltà li nġorru hsibijiethom. Mietu fizikament iżda moralment ghadhom jitwettqu fina u f'uliedna jekk ahna ma naslux. Lejn it-tmiem tinhass tidwi l-hin kollu 28

ICYMI: 1633: jindirizza lix-xemx, bhala simbolu universali tal-paċi. Fil-bidu jistaqsiha jekk qattx rat "iljuni chrex mill-Maltin" filwaqt li fl-ahhar jitlobha tmur ixxandar ir-rebha glorjuża tagħna ma' l-erbat irjich tad-dinja. L-element… #paċi #Maltin #OliverFriggieri #Rewwixta #poeżija

1634 1-ghajta ghall-indipendenza. Ahna sa nkomplu fejn hallew huma. M'hux importanti li r-rebha ssehh issa, l-aqwa li r-rewwixta tkompli. Il-konklużjoni hija mill-iżjed patrijottika: Imbierka ż-żghar li qatt ma jniżżlu rashom quddiem il-kbar. Fil-mewt m'humiex telliefa. Xewqitkom ghad issehh. Din hija l-weghda. L-ahhar kliem jishaq fuq il-konvinzjoni tal-poeta li, bhala profeta omnixjenti, ihoss li jista' jantičipa l-ġejjieni. "Rewwixta" hija miktuba bil-vers mahlul kif jixraq ħafna lil tema serja, bhalma hi l-qlubija li juri poplu żghir quddiem qawwiet mill-iżjed ambizzjuži. Oliver Friggieri jidentifika ruhu ma' l-imġarrab, mal-batut; isir haga wahda mar-romol, ghax fit-tbatija m'hemmx distinzjoni. L-istil joqrob lejn id-drammi klassiči Griegi, fejn il-kor kellu l-akbar sehem fin-nisğa tal-ġrajja. Kellu l-biċċa xoghol li jghaddi mill-għarbiel dak li kien qed ischh fuq il-palk. Dan hu dak li qed jagħmlu r-rahlin f'din is-silta; juru ahjar il-kawża tal-Maltin, poplu żghir u msejken jissielet wahdu ghall-helsien. Kliemhom huwa ilment nazzjonali u, fi kliem il-poeta, jipprova jilhaq l-akbar numru ta' Maltin ta' żmienna li, minħabba preġudizzji bla sinsla, ikasbru lil arthom stess. Dan huwa nuqqas kbir ghax inkunu qed nidfnu l-holma kbira ta' missirijietna. Id-djalogu tar-rahlin isir mal-mejtin ta' kull żmien. Fi kliemhom thoss riferenza lejn dawk li mietu fil-gwerer dinjija u, lejn it-tmiem, hemm xi jfakkarna fiż-Żminijiet tan-Noſs meta, mill-faqar tagħhom, il-Maltin hallsu 1-oghla prezz biex fdew lil arthom. Wara kollox il-mejtin li jsemmi l-poeta jibqgħu jitwieldu u jiġġeddu tul generazzjonijiet shah sa ma ssehh il-"Holma 1-Kbira". L-istil meqjus ifakkrek I'versi romantiči ta' poeti tradizzjonali bhal Anastasju Cuschieri, Dun Karm u Gorg Pisani. L-argumenti tar-rahlin (kor) joghlew wiehed fuq l-iehor sakemm bl-akbar żvilupp naturali naslu għall-konklużjoni fl-aħħar vers: Xewqitkom ghad issehh. Din hija l-weghda. 29

1634: 1-ghajta ghall-indipendenza. Ahna sa nkomplu fejn hallew huma. M'hux importanti li r-rebha ssehh issa, l-aqwa li r-rewwixta tkompli. Il-konklużjoni hija mill-iżjed patrijottika:

Imbierka ż-żghar li qatt ma jniżżlu rashom quddiem… #Indipendenza #Rewwixta #Patrijottiżmu #Kultura #Poetika

1633 jindirizza lix-xemx, bhala simbolu universali tal-paċi. Fil-bidu jistaqsiha jekk qattx rat "iljuni chrex mill-Maltin" filwaqt li fl-ahhar jitlobha tmur ixxandar ir-rebha glorjuża tagħna ma' l-erbat irjich tad-dinja. L-element celebrattiv jispikka aktar mill-element tal-mahfra. Dun Karm jishaq fuq l-importanza tar-reliġjon ['waqtiet ta' tweghir bhal dan. Niesna kienu konvinti minn twemminhom u kienet din l-istess konvinzjoni li wasslithom ghar-rebha: Iżda go sidrek qatt ma birdet l-emuna li Alla 1-Qawwi tieghek kien habib; ghalhekk żammejt u ma harģetx minn fommok la lewma, la tnehida fit-tigrib. Mhux ta' bxejn li, meta l-ghadu taha ghall-harba, bhala reazzjoni sabiha u spontanja: harget bhal raghda minn go qalbek l-ghajta tar-rebha u harstek lejn is-sema griet. REWWIXTA Oliver Friggieri (pag. 19) Dawn il-versi huma mehuda mid-dramm Rewwixta ta' Oliver Friggieri. Fih il-poeta jfakkar il-qlubija tal-Maltin fis-sentejn (1798-1800) li l-Franċiżi qattghu fostna. II-Maltin ma setgħux igerrghu r-reghba tal-Franċiżi lejn it-teżori ta' artna, hafna minnhom sagri, u ghamlu ghalihom. Dan kien li wassal ghall-imblokk tal-Franċiżi ġol-belt Valletta. Friggieri juri l-konvinzjoni tiegħu li l-ebda setgha qawwija m'hi kbira biżżejjed biex issaltan b'mod assolut. Hemm dejjem setgha ikbar. Alına poplu żghir u hlomna holma kbira, li nkunu hielsa, iżda kienet holma kbira wisq ghalina u ghaffġitna. Ħadd ma jista' jlumna jekk ma ġarrabx bhalna, u ma ninsew qatt lil dawk li hadulna u lil dawk li mietu boghod minn xtutna. Hawnhekk il-poeta jishet il-hakma li bla dritt tfarrak 1-imhabba minn djarna. II-faraġ tagħna huwa Alla nnifsu li jistmerr lill-hakkiem. Lil dawk li nqatlu ghall-kawża ta' helsien artna Alla jilqagħhom u t-telfa jbiddilha frebha: ghax hemm miktub li Huwa xehet harstu fuq iċ-ċkejknin u lill-kburin nesichom. Dawk li mietu jerġgħu jitwieldu fina ghax aħna ghandna r-responsabbiltà li nġorru hsibijiethom. Mietu fizikament iżda moralment ghadhom jitwettqu fina u f'uliedna jekk ahna ma naslux. Lejn it-tmiem tinhass tidwi l-hin kollu 28

1633: jindirizza lix-xemx, bhala simbolu universali tal-paċi. Fil-bidu jistaqsiha jekk qattx rat "iljuni chrex mill-Maltin" filwaqt li fl-ahhar jitlobha tmur ixxandar ir-rebha glorjuża tagħna ma' l-erbat irjich tad-dinja. L-element celebrattiv… #Malta #Paċi #OliverFriggieri #Rewwixta #KulturaMaltija