Dertig punten voor mens en milieu in Ede Mens en Milieu Ede won in 2022 voor het eerst een zetel in de gemeenteraad van Ede! We zijn een lokale partij die streeft naar een sociale en groene gemeente waar aandacht voor mens, dier en natuur voorop staat. ## Wapenfeiten uit de afgelopen raadsperiode In de afgelopen raadsperiode heeft Mens en Milieu Ede stelling genomen tegen dure prestigeprojecten van het college, zoals de World Food Experience, de biomassacentrales, het topsportzwembad aan de Zandlaan en “De Basis” – het vage museumproject in de Frisokazerne. We hebben aandacht gevraagd voor het gevaar van grote natuurbranden door klimaatverandering en we hebben ons ingezet voor stadslandbouw en volkstuinen. Zo werd onze motie Bevorderen innovatieve en duurzame stadstuinbouw op 13 november 2025 met een zeer ruime meerderheid aangenomen. We zijn herhaaldelijk opgekomen voor de belangen van omwonenden bij slecht verlopen participatieprocessen, bijvoorbeeld rond de plannen van het college om het aantal overlast gevende voorstellingen in het Openluchttheater uit te breiden. Tenslotte is transparantie van de gemeenteraad een terugkerend thema geweest, wat bijvoorbeeld tot uitdrukking kwam in de motie Openbaarheid Coalitieonderhandelingen die we in december 2025 samen met D66 indienden, maar die helaas door een meerderheid van de raad werd verworpen. We zullen ons de komende raadsperiode hiervoor blijven inzetten, hopelijk met een grotere fractie. ## Ons dertigpuntenplan voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 **1. Stop de biomassacentrales** Mens en Milieu Ede wil dat de drie Edese biomassacentrales binnen twee jaar worden stilgelegd. Bomen verbranden is geen duurzame warmtebron. Het warmtenet zal op andere manieren verwarmd moeten worden. Dan hoeven omwonenden ook niet langer in de rook en de stank te zitten. Warmtebedrijf Ede heeft zich de afgelopen jaren een onbetrouwbare partner betoond. Daarom willen we dat de gemeente voor aardwarmte en andere duurzame warmtebronnen nieuwe samenwerkingspartners zoekt. **2. Zonnepanelen op het dak, niet in de wei** Mens en Milieu Ede wil geen zonnepanelen op landbouwgrond, zeker niet zolang niet alle geschikte daken in de gemeente zonnepanelen hebben. De bermen en geluidswallen langs de A12 en de A30 bieden een goede mogelijkheid om zonnepanelen te plaatsen. Bij voorkeur zijn deze ‘zonnewallen’ eigendom van lokale Edese energiecoöperaties, in plaats van grote (buitenlandse) bedrijven. **3. Geen reuzenwindturbines in de gemeente Ede** Mens en Milieu Ede is tegen grote windturbines in Ede. Windmolens moeten bij voorkeur eigen­dom zijn van lokale energiecoöperaties. In het buitengebied zien we kansen voor kleinere boer­derijwindmolens. **4. Inwoners werken samen aan energie-oplossingen** Initiatieven van inwoners of bedrijven voor collectieve opwek en opslag van warmte en elektriciteit, of voor kleinschalige wijkwarmtenetten verdienen aanmoediging en ondersteuning vanuit de gemeente. Zulke projecten helpen afhankelijkheid van monopolisten als Warmtebedrijf Ede te voorkomen. **5. Energiebesparing door woningisolatie** Mens en Milieu Ede ziet een rol voor de gemeente om isolatie van bestaande huur- en koop-wonin­gen te stimuleren. Bij nieuwbouwprojecten in de gemeente willen we alleen energieneutrale nul-op-de-meter-woningen toestaan. **6. Meer betaalbare woningen, meer sociale huur!** Mens en Milieu Ede wil bij nieuwbouwprojecten in de gemeente tenminste 40% sociale huurwonin­gen. Ede moet nieuwe locaties aanwijzen voor flex-huurwoningen om inwoners als dat nodig is snel aan een volwaardige en betaalbare huurwoning te kunnen helpen. Door het slopen en verkopen van sociale huurwoningen is het niet altijd duidelijk hoeveel sociale huurwoningen er zijn. Wij willen regelmatige inventarisaties van de voorraad en realistische projecties van de bouwplannen. Dan weten mensen die op zoek zijn naar een sociale huurwoning beter waar ze op kunnen rekenen. **7. Meer woningen zonder nieuwbouw** Mens en Milieu Ede wil extra woningen tot stand brengen in bestaande huizen en gebouwen. Het is daarbij belangrijk dat de gemeente open staat voor creatieve ideeën om binnen de bebouwde kom nieuwe woningen te realiseren, bijvoorbeeld door bestaande grote woningen op te splitsen in meerdere appartementen. Er moet wel voldoende ruimte voor groen in de wijken blijven. **8. Betaalbaar wonen voor oud en jong** Er is in Ede een grote behoefte aan kleinere en betaalbare woningen voor ouderen in eigen buurt of dorp. En we zien ook een vraag naar gemeenschappelijke woonvormen: van knarrenhof tot woongemeenschap. Wij willen dat er de komende vier jaar in Ede honderden van zulke woningen bijkomen. Verder willen we een voorkeursregeling voor de toewijzing van sociale huur- en koopwoningen aan jongeren uit de gemeente Ede. **9. Leefbare buurten met een menselijke maat** Mens en Milieu Ede wil leefbare buurten met een menselijke maat en veel groen. Wij willen geen woontorens tot 20 verdiepingen (70 meter) of veel hoge huizenblokken op een kleine oppervlakte. We moeten voorkomen dat Ede onder druk van de grote woningbehoefte van vandaag de probleem­wijken van de toekomst bouwt. **10. Alleen bouwen voor de Edese woningbehoefte** Mens en Milieu Ede wil dat Ede vooral voor de lokale woningbehoefte bouwt. De overspannen doelen uit de woondeal van Regio Foodvalley moeten van tafel. Wij bepleiten een gematigde groei van Ede. Zo kunnen we het karakter van Ede en de buitendorpen behouden. Met groene corridors door de bebouwde kom en ‘groene wiggen’ van de Veluwe naar de Vallei (zoals tussen Ede-Zuid en Bennekom) zorgen we voor bewegingsruimte voor mens en natuur. **11. Ruimte voor buurtwinkels en kleine bedrijvigheid** Mens en Milieu Ede wil dat elk dorp en elke buurt in Ede een eigen dorps- of buurt-‘huiskamer’ krijgt, waar buurtbewoners elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten. In elke nieuwe wijk willen wij behalve een school en een gezondheidscentrum ook ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid, bijvoorbeeld een buurtbakker waar je ook koffie kunt drinken. **12. Meer bomen en groen** Bomen en natuurlijk groen zorgen voor een gezonde en prettige woonomgeving en verhogen de biodiversiteit. Daarom wil Mens en Milieu in alle wijken meer bomen en groen. Als er gebouwd wordt of als in een straat de riolering en de leidingen worden aangepakt, dan moet alles erop gericht zijn om volgroeide bomen te sparen. Neem bij het groenbeheer de natuur als basis en maak met uitvoerders bindende afspraken over ecologisch beheer. Geen biomassa-oogst onder het mom van groenbeheer. Het behoud en onderhoud van monumentale bomen moet een hoge prioriteit krijgen. **13. Schone lucht** Schone lucht bevordert de gezondheid en verhoogt de levenskwaliteit. En het is ook nog eens goed voor de natuur. Daarom zet Mens en Milieu Ede in op schone lucht in Ede. Ede moet stoppen met biomassastook. We willen ook een verbod op het stoken van houtkachels wanneer de Stookwijzer code rood of oranje aangeeft. Op plekken met slechte luchtkwaliteit in de buurt van woonwijken, scholen en sportvelden (bijvoorbeeld langs de A12) willen we dat de gemeente met concrete maatregelen aan verbetering werkt. **14. Meer buurttuinen en stadslandbouw** Inwoners zijn gebaat bij gezonde voeding uit eigen omgeving. Mens en Milieu wil dat er in Ede meer ruimte komt voor buurttuinen, volkstuinen en stadslandbouw. We willen verder dat de gemeente biologische boeren en agro-ecologische (burger)initiatieven tegen gunstige pachtvoorwaarden aan grond helpt. Zo geven we invulling aan het ‘Voedsel Dichtbij’-beleid. **15. Wees voorbereid op grote natuurbranden** Klimaatverandering zorgt voor intensere droogteperiodes. We moeten het gevaar van natuurbranden in onze bosrijke gemeente serieus nemen en de brandweer moet voldoende toegerust zijn om zulke branden effectief te kunnen bestrijden. Voorlichting en preventie zijn cruciaal. De gemeente Ede bezit zelf grote stukken bos en heide. Neem daar preventieve maatregelen: vervang bijvoorbeeld dennen door loofhout, deel gebieden op in compartimenten en leg stopstroken aan. **16. Geen laagvliegroutes boven Ede** De gemeente moet zich actief verzetten tegen de opening van vliegveld Lelystad en tegen nieuwe aanvliegroutes van Schiphol. Mens en Milieu Ede wil geen laagvliegroutes over de Veluwe en boven onze gemeente. Wij willen ook zo min mogelijk natuurverstorende militaire oefeningen in het luchtruim boven Ede. **17. Kom op voor klanten van het warmtenet** De hoge vaste lasten voor het warmtenet leiden tot hoge energierekeningen. De gemeente heeft in het verleden voor een warmtenet gekozen en heeft er samen met Woonstede en projectontwikke­laars op aangestuurd om nieuwe woningen in Ede zoveel mogelijk op het warmtenet aan te sluiten. De gemeente moet nu opkomen voor de belangen van deze inwoners (vaak huurders), die niet of niet makkelijk kunnen overstappen op een andere manier van verwarming. **18. Goed openbaar vervoer voor alle inwoners** Ede heeft een beter busnetwerk nodig. Om meer mensen de bus in te krijgen moeten er meer buslijnen komen en meer bussen per uur gaan rijden. Mens en Milieu Ede wil dat de tarieven omlaaggaan, zeker voor de lage inkomens, bijvoorbeeld via de stadspas. **19. Een thuis voor daklozen – niemand hoeft op straat te slapen** Er moet in Ede een perOpenbaarheid Coalitieonderhandelingenmanente opvang voor daklozen komen, met voldoende slaapplekken. De gemeente moet daklozen die daar voor open staan zo snel mogelijk aan een eigen, veilige woonplek helpen. Voor de groep mensen zonder papieren moet er minimaal een voorziening voor bed, bad en brood beschikbaar zijn. **20. Opvang oorlogsvluchtelingen en asielzoekers** Mens en Milieu Ede wil dat oorlogsvluchtelingen en asielzoekers in Ede goed worden opgevangen, bij voorkeur in de buurt van publieke voorzieningen en openbaar vervoer. Wat ons betreft krijgen ook asielzoekers zo snel mogelijk een kans om bij te dragen aan onze samenleving en worden zij hierin ondersteund. **21. Voorzieningen en ontmoetingsplekken voor jongeren** Mens en Milieu Ede wil in alle wijken en dorpen laagdrempelige ontmoetingsplekken voor jongeren. Wij zijn verder voorstander van een poppodium in Ede en een filmcafé op Kazerneterrein. De gemeente moet zorgen voor een fijnmazig aanbod van studieplekken met ruimte voor ontmoeting en voorzieningen die binnen het budget van jongeren passen. **22. Maakplaatsen voor jongeren** Laat jongeren vroeg en op een aansprekende manier kennismaken met techniek en ambachten, waarbij ze de ruimte krijgen om hun creativiteit te ontwikkelen. Technodiscovery is een mooi initiatief, maar er zijn veel meer mogelijkheden. Monitor de resultaten van initiatieven als Skill School en ondersteun succesvolle initiatieven waar nodig. **23. Ruimte voor lokale cultuur** Wij willen in het cultuurbeleid meer de nadruk leggen op lokale, kleinschalige cultuurinitiatieven en kunstenaars. Stop met megalomane projecten zoals het miljoenen kostende belevingsmuseum “De Basis” in de Frisokazerne. Besteed dat geld liever aan culturele voor­zieningen voor de inwoners van Ede, bijvoorbeeld een filmhuis. Wij zien kansen voor een culturele invulling van de Westhal in de Enkawijk (nu “De Fietser”), bijvoorbeeld een poppodium. **24. Een transparante gemeenteraad** Mens en Milieu Ede wil dat de onderhandelingen over de vorming van een nieuw college van burgemeester en wethouders zo veel mogelijk openbaar zijn. In Wageningen gebeurt dat al veel langer. Wij willen af van de vele Edese achterkamertjes, zoals de besloten ‘woordvoerdersover­leggen’ waarvoor wethouders de raad uitnodigen. Als er geen wettelijke noodzaak is om iets in het geheim te bespreken dan moeten dit soort overleggen, evenals bijeenkomsten van raadswerk­groepen, in de openbaarheid plaatsvinden. **25. Een kleinere rol voor Regio Foodvalley** Binnen het verband van de Regio Foodvalley wordt allerlei beleid voorbereid, bijvoorbeeld op het gebied van de woningbouw. De gemeenteraad kan beleidsvoorstellen vanuit Regio Foodvalley maar heel beperkt aansturen. Dat vinden wij onvoldoende democratisch en daarom wil Mens en Milieu Ede een kleinere rol voor Regio Foodvalley. We willen wel blijven inzetten op een goede samen­werking met onze buurgemeenten. **26. Een gemeente van, met en voor de inwoners** Mens en Milieu Ede wil dat inwoners zinvol mee kunnen praten en denken over plannen van de gemeente. De gemeente moet eerlijk en transparant communiceren en goed luisteren naar wat maatschappelijke organisaties, journalistiek en inwoners inbrengen. Participatie is meer dan informeren of informatie ophalen. Een mislukte participatie schaadt het vertrouwen in de politiek en de gemeente en het beleid wordt er niet beter van. Tenslotte moet de gemeente natuurlijk goed bereikbaar zijn voor onze inwoners. **27. Veiligheid in de wijk** Mens en Milieu Ede wil meer wijkagenten in Ede, die langer en regelmatiger aanwezig zijn in de wijk. Een wijkagent heeft goed zicht op wat er in een wijk speelt en kan probleemsituaties vroegtijdig signaleren. Dat geeft ruimte om oplossingen te zoeken voordat een situatie escaleert. **28. Groene bedrijventerreinen** Mens en Milieu Ede wil ook op bedrijventerrein meer bomen en groen. Bedrijventerreinen moeten goed bereikbaar zijn met het OV. Op de bedrijventerreinen in Ede willen we het lokale MKB voorrang geven. We willen in Ede geen grote distributiecentra – vaak dichte blokkendozen die nauwelijks lokale werkgelegenheid bieden en waar de arbeidsomstandigheden slecht zijn. **29. Geen reclame op bushokjes en lantarenpalen** Mens en Milieu Ede wil reclames weren uit bushokjes en van lantarenpalen en zuilen met stads­plattegronden. Daarmee maken we het straatbeeld rustiger, besparen we energie en bevorderen we de verkeersveiligheid. In buurgemeente Wageningen is vanaf 1 januari 2026 zo’n verbod ingegaan. **30. Fietsers en voetgangers op één** Mens en Milieu Ede wil binnen de bebouwde kom 30km/u als maximumsnelheid en op de “ring” om Ede 50km/u. In alle dorpscentra en bij drukbezochte locaties moeten er goede en veilige fietsparkeerplekken bij komen. We willen dat kinderen veilig naar school kunnen fietsen en dat het netwerk van fietspaden en fietsroutes wordt uitgebreid en verbeterd. We willen gevaarlijke kruisingen en rotondes aanpakken en het PicoBello-pad voltooien met een fietsonderdoorgang onder de Emmalaan. De maximumsnelheid op de N224 tussen Kernhem en de Langenberg moet omlaag naar 50km per uur. Een extra onderdoorgang voor fietsers en wandelaars is daar wenselijk.

Zo. Het #dertigpuntenplan van Mens en Milieu Ede staat op de website: www.mensenmilieuede.nl/dertig-punten-voor-mens-... Morgenochtend komt de StemWijzer voor Ede on line: https://www.stemwijzer.nl/ede De gemeenteraadsverkiezingen komen snel dichterbij!

#GR2026 #gemeenteEde