0801
Ħafna Liberjani jieħduha ħażin wara li Trump faħħar l-Ingliż tal-president tagħhom
Ħafna Liberjani jieħduha ħażin wara li Trump faħħar l-Ingliż tal-president tagħhom
1 minn 6 |
Il-President Donald Trump kien qed jospita mexxejja tal-Afrika tal-Punent f'Washington, fejn faħħar l-Ingliż tal-President tal-Liberja Joseph Boakai u staqsieh minn fejn tgħallmu. Il-lingwa uffiċjali tal-Liberja hija l-Ingliż.
Aqra Aktar
2 minn 6 |
Il-President Donald Trump kien qed jospita mexxejja tal-Afrika tal-Punent f'Washington, fejn faħħar l-Ingliż tal-President tal-Liberja Joseph Boakai u staqsieh minn fejn tgħallmu. Il-lingwa uffiċjali tal-Liberja hija l-Ingliż.
Aqra Aktar
3 minn 6 |
Ħafna Liberjani f'Monrovia mhumiex imdejqin wara li Trump faħħar l-Ingliż tal-president tagħhom
Il-President tal-Liberja Joseph Boakai jippreżenta għal ritratt, qabel il-bidu tal-laqgħa tal-ECOWAS, f'Abuja, in-Niġerja, fis-7 ta' Lulju 2024. (AP Photo/Olamikan Gbemiga, File)
4 minn 6 |
Il-President tal-Liberja Joseph Boakai jippreżenta għal ritratt, qabel il-bidu tal-laqgħa tal-ECOWAS, f'Abuja, in-Niġerja, fis-7 ta' Lulju 2024. (AP Photo/Olamikan Gbemiga, File)
Aqra AktarIl-President Donald Trump jitkellem ma’ mexxejja Afrikani fosthom il-President Senegaliż Bassirou Diomaye Faye, il-President Liberjan Joseph Nyuma Boakai, il-President Bissau-Guinean Umaro Sissoco Embal€, il-President Mawritanjan Mohamed Ould Ghazouani u l-President Gaboniż Brice Oligui Nguema waqt ikla ta’ nofsinhar fis-Sala tal-Ikel tal-Istat tal-White House, l-Erbgħa, 9 ta’ Lulju, 2025, f’Washington. (AP Photo/Evan Vucci)
5 minn 6 |
Il-President Donald Trump jitkellem ma’ mexxejja Afrikani fosthom il-President Senegaliż Bassirou Diomaye Faye, il-President Liberjan Joseph Nyuma Boakai, il-President Bissau-Guinean Umaro Sissoco Embal€, il-President Mawritanjan Mohamed Ould Ghazouani u l-President Gaboniż Brice Oligui Nguema waqt ikla ta’ nofsinhar fis-Sala tal-Ikel tal-Istat tal-White House, l-Erbgħa, 9 ta’ Lulju, 2025, f’Washington. (AP Photo/Evan Vucci)
Aqra AktarIl-President Donald Trump jitkellem waqt ikla ma’ mexxejja Afrikani fosthom il-President Senegaliż Bassirou Diomaye Faye, il-President Liberjan Joseph Nyuma Boakai, il-President Bissau-Guinean Umaro Sissoco EmbalÛ, il-President Mauritanjan Mohamed Ould Ghazouani u l-President Gaboniż Brice Oligui Nguema fil-Kamra tal-Ikel tal-Istat tal-White House, l-Erbgħa, 9 ta’ Lulju, 2025, f’Washington. (AP Photo/Evan Vucci)
6 minn 6 |
Il-President Donald Trump jitkellem waqt ikla ma’ mexxejja Afrikani fosthom il-President Senegaliż Bassirou Diomaye Faye, il-President Liberjan Joseph Nyuma Boakai, il-President Bissau-Guinean Umaro Sissoco EmbalÛ, il-President Mauritanjan Mohamed Ould Ghazouani u l-President Gaboniż Brice Oligui Nguema fil-Kamra tal-Ikel tal-Istat tal-White House, l-Erbgħa, 9 ta’ Lulju, 2025, f’Washington. (AP Photo/Evan Vucci)
Aqra Aktar
Minn MARK MENGONFIA , MONIKA PRONCZUK u WILSON MCMAKIN
Aġġornat fil-5:22 AM CEST, 11 ta' Lulju, 2025
Aqsam
MONROVIA, Liberja (AP) — It-tifħir tal-President tal-Istati Uniti Donald Trump għall-Ingliż “sabiħ” tal-President tal-Liberja Joseph Boakai nhar il-Ħamis qajjem konfużjoni fil-pajjiż Afrikan li jitkellem bl-Ingliż u rabja dwar dak li ħafna qiesu bħala rimarki arroganti.
“Ingliż daqshekk tajjeb,” qal Trump lil Boakai waqt avveniment fil-White House, b’sorpriża viżibbli. “Ingliż daqshekk sabiħ.”
Għalkemm l-Ingliż ilu l-lingwa uffiċjali tal-Liberja sa mit-twaqqif tal-pajjiż fis-snin 1800, Trump staqsa lil Boakai fejn kien tgħallem jitkellem il-lingwa "b'mod daqshekk sabiħ," u kompla hekk kif Boakai lissen tweġiba. "Fejn ġejt edukat? Fejn? Fil-Liberja?"
L-iskambju sar l-Erbgħa waqt laqgħa fil-White House bejn Trump u ħames mexxejja tal-Afrika tal-Punent, f'nofs bidla mill-għajnuna għall-kummerċ fil-politika barranija tal-Istati Uniti.
Il-President tal-Liberja Joseph Boakai jippreżenta għal ritratt, qabel il-bidu tal-laqgħa tal-ECOWAS, f'Abuja, in-Niġerja, fis-7 ta' Lulju 2024. (AP Photo/Olamikan Gbemiga, File)
Il-President tal-Liberja Joseph Boakai jippreżenta għal ritratt, qabel il-bidu tal-laqgħa tal-ECOWAS, f'Abuja, in-Niġerja, fis-7 ta' Lulju 2024. (AP Photo/Olamikan Gbemiga, File)
Il-gvern ta’ Boakai qal li ma ħax offiża għar-rimarki ta’ Trump, iżda gruppi oħra fil-Liberja ddeskrivew ir-rimarki bħala insult.
Il-White House irrifjutat li tikkummenta dwar jekk Trump kienx jaf li l-Ingliż kien il-lingwa uffiċjali tal-Liberja. Massad Boulos, il-konsulent anzjan tal-president għall-Afrika, enfasizza li Trump "fil-fatt ikkumplimenta l-ħiliet lingwistiċi tal-president Liberjan," u li kulħadd fil-laqgħa kien "apprezza ħafna" l-ħin u l-isforz tal-president.
Il-kummenti ta’ Trump jiġbdu reazzjonijiet imħallta
Il-Liberja kellha rabtiet profondi mal-Istati Uniti għal sekli sħaħ, li ġejjin mill-ispinta biex jiġu rilokati lsiera meħlusa mill-Istati Uniti.
Il-Ministru tal-Affarijiet Barranin Liberjan Sara Beysolow Nyanti qalet fuq X li “l-kumment tal-President Trump dwar l-'Ingliż sabiħ' ta' Boakai sempliċement irrikonoxxa l-aċċent familjari tal-Liberja b'għeruq Amerikani u ma ħax offiża.”
“Il-wirt lingwistiku tagħna huwa influwenzat profondament mill-Amerika, u dan ġie rikonoxxut sempliċement minn @realDonaldTrump . Nibqgħu impenjati li nsaħħu r-rabtiet bejn il-Liberja u l-Istati Uniti, mibnija fuq rispett reċiproku, valuri kondiviżi, u sħubija sinifikanti,” qal il-ministru.
Foday Massaquio, iċ-chairman tal-Kungress għall-Bidla Demokratika-Kunsill tal-Patrijotti tal-oppożizzjoni tal-Liberja, qal li r-rimarki eżemplifikaw in-nuqqas ta’ rispett ta’ Trump għall-mexxejja barranin, partikolarment dawk Afrikani.
“Il-President Trump kien arroganti, kien diżrispettuż ħafna lejn il-mexxej Afrikan,” qal Massaquio, u żied li dan “jipprova li l-Punent mhux qed jieħodna bis-serjetà bħala Afrikani.”
Għal ħafna osservaturi, il-kummenti ta’ Trump żiedu mas-sens ta’ allarm u anke tradiment dwar it-tnaqqis fl-għajnuna tal-Istati Uniti lill-pajjiż Afrikan.
Id-deċiżjoni tal-awtoritajiet Amerikani aktar kmieni dan ix-xahar li jxolju l -Aġenzija Amerikana għall-Iżvilupp Internazzjonali bagħtet mewġ ta’ xokk madwar il-Liberja. L-appoġġ Amerikan qabel kien jammonta għal kważi 2.6% tad-dħul nazzjonali gross, l-ogħla perċentwal fid-dinja, skont iċ-Ċentru għall-Iżvilupp Globali.
Il-Liberjani ħasbu li kienu se jiġu meħlusa mit-tnaqqis ta’ Trump minħabba r-relazzjoni mill-qrib bejn il-pajjiżi. Is-sistema politika tagħhom hija mmudellata fuq dik tal-Istati Uniti, flimkien mal-bandiera tagħha. Il-Liberjani spiss jirreferu għall-Istati Uniti bħala “ħuhom il-kbir”.
Il-President Donald Trump jitkellem ma’ mexxejja Afrikani fosthom il-President Senegaliż Bassirou Diomaye Faye, il-President Liberjan Joseph Nyuma Boakai, il-President Bissau-Guinean Umaro Sissoco Embal€, il-President Mawritanjan Mohamed Ould Ghazouani u l-President Gaboniż Brice Oligui Nguema waqt ikla ta’ nofsinhar fis-Sala tal-Ikel tal-Istat tal-White House, l-Erbgħa, 9 ta’ Lulju, 2025, f’Washington. (AP Photo/Evan Vucci)
Il-President Donald Trump jitkellem ma’ mexxejja Afrikani fosthom il-President Senegaliż Bassirou Diomaye Faye, il-President Liberjan Joseph Nyuma Boakai, il-President Bissau-Guinean Umaro Sissoco Embal€, il-President Mawritanjan Mohamed Ould Ghazouani u l-President Gaboniż Brice Oligui Nguema waqt ikla ta’ nofsinhar fis-Sala tal-Ikel tal-Istat tal-White House, l-Erbgħa, 9 ta’ Lulju, 2025, f’Washington. (AP Photo/Evan Vucci)
Il-Liberja kienet waħda mill-ewwel pajjiżi li rċeviet appoġġ mill-USAID, mill-1961 'il quddiem. Is-sinjali tat-toroq, it-taxis u l-karozzi tal-linja tal-iskola jixbħu lil dawk fi New York.
“Il-Liberja ilha ħabiba tal-Istati Uniti, għalhekk Trump messu fehem li aħna nitkellmu bl-Ingliż bħala lingwa uffiċjali,” qal Moses Dennis, ta’ 37 sena, negozjant minn Monrovia.
Kondixxendenza jew tifħir?
Siokin Civicus Barsi-Giah, assoċjat mill-qrib tal-eks President George Weah , tenna l-idea li Trump messu kien jaf li l-Liberjani jitkellmu bl-Ingliż.
“Il-Liberja hija pajjiż fejn jitkellem bl-Ingliż,” qal. “Ex-skjavi u sidien tal-iskjavi ddeċidew li jorganizzaw ruħhom biex iħallu lil ħafna nies li kienu fil-jasar fl-Istati Uniti tal-Amerika, u niżlu f’dawn ix-xtut li issa jissejħu r-Repubblika tal-Liberja.”
Għalih, l-iskambju kien “superdixxendenti u redikolanti,” u qal: “Joseph Boakai ma ġiex imfaħħar. Huwa ġie mwaqqa’ għaċ-ċajt mill-akbar president fid-dinja.”
Madankollu, xi osservaturi qalu li jemmnu li r-rimarki ta’ Trump kienu ġenwinament maħsuba bħala tifħir.
“Għal xi wħud, il-kumment jista’ jġorr riħa ta’ kondixxendenza, u jirrifletti t-tendenza tal-Punent li ilha tesprimi sorpriża meta l-mexxejja Afrikani juru fluwenza intellettwali,” qal Abraham Julian Wennah, riċerkatur fl-Università Episkopali Metodista Afrikana.
Imma jekk wieħed iħares lejn “l-istil retoriku ta’ Trump,” ir-rimarki kienu “rikonoxximent tal-lustrar, l-intellett u r-rieda ta’ Boakai għall-impenn globali,” qal.
___
Il-kittieb tal-AP Aamer Madhani f’Washington ikkontribwixxa għal dan ir-rapport.
MONIKA PRONCZUK
0801: Ħafna Liberjani jieħduha ħażin wara li Trump faħħar l-Ingliż tal-president tagħhom
Ħafna Liberjani jieħduha ħażin wara li Trump faħħar l-Ingliż tal-president tagħhom
1 minn 6 |
Il-President Donald Trump kien qed jospita mexxejja… #Liberja #JosephBoakai #DonaldTrump #Ingliz #Politika
