1629
twemnia ta' dan il patripott, is sextina m'his ghaje esklamazzjoni ta' lech hiex taghimel tajjch ghall exilju i bejn ma kien minthogg
TANT IN NAR
Outé Chetcull (11)
Chandna hawnhekk elempju sabih ta' kitha deskrittiva. M'hemm Letsla hjjel ta' rakkont u m'ghandaa l-ebda #vilupp ta' karatiru. Out Chetcuti ma shet I elda importanza fuq si indivihiwu partikolasi. In nies li jitkeliom ghandhom istest vahiri u geghalin hemm hiss biex jaghtona dehra penciali la kif il publiku Malti agissa ma' l-ewwel attakki millajtu fit Tieni Owerra Dinjija. Kif jighid l-awtur, "Taht in Nar hija lifkira ta' meta Malta kellha I maghmadija tan-nar. Ghogohai hafna bida a 1-ftah fejn il-Awiet jindika kahna ta sahel i tempesta. Dapett realistiku jintlahag bhl dettalji u l-overvazzjonijiet mirquma kittich jaghimel 'I hawa u 1 bin. Hekk, fil-3.30 am, meta I gurnata bhal tinsab indečiza,
bejn hajia dawl u whra illam si bihien Thom Thawn bdew jifethen, na-nies Tobrog ghall quddies, Bdicwa u haddeus ğa qabshi riqithom ghax sughed
Wiehed jinnota wkoll f'din is-silta xi drawwiet ta' niesna, bhas-unigh tal quddies kamieni lilghodu a bakkir tan-nies ghax-xoghol.
Imbagħad, fis-6.49 a m. tinstema's sirena, Inhasdu n-nies partecipanti a nhadna ahna, ghas fir-rutina tal-gurnata ma konnies jed nistennewha din it thabbira kesha. Laqatni aktar il-hin u s-sens ta' dettall; is sebgha neqsin bdax u mhuct neqsin kwart jew ghasra ghad-hitt. Hawnhekk l-awtur. jintroduči fit battuti ta' djalogu li huma biżżejjed biex nimmažinaw ghageb in-nies ghat-tinwih tas-sirena daqshekk ghal gharrieda,
Chetcuti ghandu karatteristika, ghall-inqas I'din il kaba, li jaghti lista ta kliem marbut ma' l-attività tal-mument li thallik, bla nifs u li hawnhekk tobloq effett ta' panika u dižordai. Nghidu ahaa,
Genn, bahwid, biza, taglib, frattarija, ghojat, girl, ghuğla, talk, induttar, Haji ta' idejn, tünbit ta' bibien u ta' twieqi, I'dak il-wayt kont tora kollon kellos minbarra l-ordel.
Imboghad il-lista
Fil-kennijiet, B-gheries, fil-kantini, in-nies inwerwra u mbežzgha minn dik 1-ewwel theskiss tal gwerts, qed jibku, jitothe, jaghanqu ma sulsin, it-tfal Imqabbdin ma' djul ommhom, is-sjuh iomrieghda, bilkemm jifilhu jghidur rotarju Hrgiel, huma wkoll imbežigha, ma jehshex juru a noppa ta' bila u pppruvaw jaghushus 1-jal
tishay fing Listat mleči u mbetja tal parti kbira tač cittadini. It-tieni darba li jidhol id-djalogu Chetcuti jishet dawt fuq Laspett nisrani laghna Maltin, Faktar i minipet to krill, meta talb died nissen ghat x Intervent sopranaturali hies jchlisna mill ghell. Laglitni hafna faghila popolari tal mara swejha gharkubbtejha quddiem kwadru čkejken is Ors msallate
"Desh, Ouleppi, Marija,"
Apkstu I hombi jintla til hamrija"
M'ghandnies si nghida, attakki mill-ajru ta' din is-sorta jaisah hiện n Jobolju Iherba u t-tahwid. Hafna nies, laktar dawk residenti Im Tin Indiet, Bormla, il-Birgu u l-Isla, kellhom jevakwaw a jgorra minhabba li kienu eqreb leja il-Port il-Kbir fejn twettqu halna attakki. Ghandna delira tajha ia dawn ir-rifugjati jterrqu sa na jsilm kenn ahjar mit theddida tal gwerra. L abhar attakk tot gurnata, it-taden wiched u l-chres, twettaq Pinzulia-xems B-kittich jibni Phruxija ta' Fottakk b'taqriq patetiku, donnha x-xemx niežta qed taghder il-qaghda mwieghta tal-Maltin.
Chetcuti jaghfos fuq il-qlubija ta' misirijietna 1-aspett patrijottiku Niesna, flok hassew rashoom, harsa 'I fuq biex, bhalma gara Героki ohra, Alla jwennishom I'lik is-siegha kesha. Ghalhekk hargu rebbicha,
IL-GGANTIUA TGHAWDEX
Gorg Pisani (xogħol 13)
-Ggantija hija wiched minn ghadd sabih ta' tempji preistoriči li jaghnu Malta u 1 CGhawdex kulturalment. Din hija waħda mill-isbah poeżiji bil Malti u żgur l-isbah li tana Gorg Pisani. Pisani huwa l-aktar imsemmi bhala l poeta ta' Fistorja. Hija poežija bir-tima, mill-shjar, l-aktar ghax jirnexsilha tibni atmosfera. Tisthajlek individwu mitlof f'dik il-kotra mbežżgħa, mimlija tensjoni u superstizzjoni. Maghhom tidħol fil-maqdes u maghhom titrieghed ghall kliem ta' Foraklu
"Ghal yerda ta' dal guh li qed jilsina Lallat iridu lis, sabies jahfrulna, Tajla li imot ghalina"
Din il-komunità primittiva ta' min jithassarha għax daqshom inhousu 1-križi u n-moqqas ta' sigurtà l'dan 12-żmien ta' twemmin pagan, ibbażat aktar fuq kawži u effetti fenominali milli fuq it-tagħlim, Il-kwalitajiet li jsebbhu I-poeżija m'humiex biss dawk narrattivi; aktar jispikkaw il-kwalitajiet deskrittivi, l-aktar fil-bidu fejn tisthajlek tara din il-migemgha żgħira ta' nies hergin mill-irdoss ta' l-gherejjex tagħhom, imdawrin mat-tempju li
1629: twemnia ta' dan il patripott, is sextina m'his ghaje esklamazzjoni ta' lech hiex taghimel tajjch ghall exilju i bejn ma kien minthogg
TANT IN NAR
Outé Chetcull (11)
Chandna hawnhekk elempju sabih ta' kitha deskrittiva. M'hemm… #Malta #Patrimonju #LiteraturaMalti #Istorja #TieniGwerraDinja
