1639 il-ġid ta' pajjiżhom, il-helsienu mill-barrani. "Hagar Qim" tixhalı hafna l-istil lil "II-Ggantija t'Ghawdex" iżda qatt ma jirnexxilha tilhaq il-livell tagħha. Il-komunită Maltija tiltaqa' fit-tempju bil-ghan li, bl-għajnuna ta' l-allat, iwarrbu kull periklu li seta' jilhaq lil arthom: Lill-allat sebbhu, ghall-helsien u r-rebha Ta' Malta tagħna. Fl-ewwel strofa l-poeta jixxennaq ghall-passat glorjuż ta' Malta I'sens kulturali, xewqa li tichu aspett eskejpista fit-tieni strofa: Ninsa lid-dinja, lill-bnedmin, ġrajjieti, Irrid nintilef fil-jiem sbich li taru Bi hsebijieti. Imbagħad teghlibna l-kurżità u bhalu nilmhu lit-"tfajliet somor" resqin lejn it-tempju. Wiehed jinnota ambjent rilassanti, imģiba hielsa, mibnija l-aktar bil-versi: Kemm kemm mistura, u bla hżiem xuxithom, Miexja dahkana. Il-vokabolarju semitiku tul il-poeżija jghin biex jibni atmosfera primittiva, filwaqt li r-raba' strofa bhal tantećipa I-križi nazzjonali li minhabba fiha din il-komunità żgħira hasset il-ħtieġa li tinghaqad u ghalenija titlob lill-allat ireġġgħu lura 'l-għadu li halef li jeqridhom. Kliem bhal midbah, dahna, shab, sewdiena, wicchom fl-art, tbexxqet purtiera, minn god-duhhan hargu mejn, jixehru, jixhed l-inkwiet li tista' ġġib invażjoni kolonjali fi żmien meta Malta kienet nieqsa mis-sigurtà militari. Ghalkemm Hagar Qim ma kellux sehem fl-Assedju I-Kbir, bhalma kellhom il-fortifikazzjonijiet ta' San Lawrenz u Sant'Anğlu, xorta wahda dan it-tempju ghandu sinifikat qawwi fi ġrajjiet artna, ghax il-Maltin wieghdu li jiġġieldu ghal arthom. IL-FIDWA TAL-GŻEJJER Ġużè Galea (pag. 2) Ġużè Galea huwa l-aktar maghruf bhala kittieb ta' rumanzi storiči. F'din il-kategorija jidhlu Raġel bil-Ghaqal, Żmien l-Ispanjoli, San Gwann u Id-Dinja Rota. "Il-Fidwa tal-Gżejjer" hija fil-fatt silta mir-rumanz Żmien 1-Ispanjoli. Fir-rumanz l-awtur jixhet dawl fuq ġrajja x'aktarx mistura fiż-żminijiet medjevali, żmien is-sistema fewdali fejn is-sid kien jghaddi xi artijiet lill-vassalli tiegħu biex jahdmuhomlu b'ċerti kondizzjonijiet. Hekk kien gara meta r-Re Alfonsu ta' Aragona wella 'l Malta lil Don Gonsalvo Monroi ghal tletin elf fjorin. Monroi xejn ma kellu ghal qalbu l-imħabba tal- 12

1639: il-ġid ta' pajjiżhom, il-helsienu mill-barrani. "Hagar Qim" tixhalı hafna l-istil lil "II-Ggantija t'Ghawdex" iżda qatt ma jirnexxilha tilhaq il-livell tagħha. Il-komunită Maltija tiltaqa' fit-tempju bil-ghan li, bl-għajnuna ta' l-allat,… #Malta #Kultura #Poeżija #HagarQim #TemplliMaltin