Ar y diwrnod hwn 10 mlynedd yn ôl (14.03.26), tynnodd Toby Driver, ein Harolygwr o’r Awyr, y 📸yma o Gronfa Upper Neuadd wedi iddi gael ei ddraenio
Adeiladwyd yn 1902 er mwyn cyflenwi dŵr i Cwmbargoed, Bedlinog, Abercynon, Cwm Merthyr a rhan uchaf Treharris
zurl.co/DAW3C
#AYDH #coflein #hanescymru
#aydh ym 1822 ganwyd Michael D. Jones, sylfaenydd y wladfa Gymraeg ym Mhatagonia. Mae'r Archifau ym Mhrifysgol Bangor yn gartref i gasgliad mwyaf y tu allan i Lyfrgell Genedlaethol Cymru o ddeunydd yn ymwneud â'r Wladfa Gymreig ym Mhatagonia.
#aydh ym 1691 ganwyd William Bulkeley, Brynddu, Llanfechell, Ynys Môn.
#otd in 1691, William Bulkeley of Brynddu, Llanfechell, Angesey was born.
76 mlynadd union ers marw "wedi anlwc greulon y dewra' o'n hawduron", wele hanesyn amdana i, a William Jones, yn chwilio amdano. #aydh
yrhenddeurodiwr.wordpress.com/2020/07/04/t...
76 mlynadd union ers marw "wedi anlwc greulon y dewra' o'n hawduron", wele hanesyn amdana i, a William Jones, yn chwilio amdano. #aydh
yrhenddeurodiwr.wordpress.com/2020/07/04/t...
#aydh ym 1157 ganwyd Rhisiart I, brenin Lloegr. Dyma’r ddogfen hynaf yng nghasgliad archifol y Brifysgol, siartr a gafodd ei chyflwyno gan y Brenin Rhisiart yng Nghaergaint i Esgob Coventry ar y 30 o Dachwedd 1189
BMSS/38139
Yma yn 1917 y cyhoeddwyd Hedd Wyn, a laddwyd chwe wythnos ynghynt, yn enillydd Cadair yr Eisteddfod Genedlaethol - Cadair Ddu Penbedw.
[llun tra ar daith yno yn #aydh 2017]
“Circular over the names of Henry T. Edwards, Dean of Bangor and Daniel Rowlands, Princial of Bangor Normal College, addressed to the Town Clerk, seeking support by petition for the second reading of the Sunday Closing Bill, presented by John Roberts M.P. for Flint” Dyddiad/Date: 1 Mawrth/March 1881 BA/5/44
Pamffled a gyhoeddwyd gan Ymgyrch Refferendwm Dwyfor i annog trigolion Dwyfor i bleidleisio dros gadw'r tafarndai yno ar gau ar y Sul ac i annog trigolion Arfon a Meirion i bleidleisio dros eu cau unwaith yn rhagor. Cynhaliwyd y bleidlais ddydd Iau, 14 Tachwedd 1996
#aydh ym 1881, pasiwyd y Ddeddf Cau Tafarnau ar y Sul 1881. Byddai’r Ddeddf, gan Senedd y DU, yn gwahardd gwerthu alcohol yng Nghymru ar y Sul. Dyma'r ddeddf gyntaf a gymhwyswyd yn benodol i Gymru gan San Steffan ers y Ddeddf Uno 1542.
#aydh Ar y dydd hwn yn 1634 (391 mlynedd yn ôl) – bu farw Tomos Prys (neu 'Tomos Prys o Blas Iolyn'): bardd, milwr, a môr-leidr Cymreig.
Mae un o'i gerddi'n adrodd ei hanes yn prynu llong ac yn mynd i ysbeilio ar arfordir Sbaen.
cy.wikipedia.org/wiki/Tomos_P...
📷 c. 1600-64.
#aydh Ar y dydd hwn:
23 Awst: Gŵyl mabsant Tudful (bu farw c. 480).
#otd On this day...
23 August: Tydful's feast day (died c. 480).
cy.wikipedia.org/wiki/Santes_...
📷
Robin Llwyd (Llywelyn2000) on CCBYSA; Llandaf, Cymru.
#aydh Ar y dydd hwn yn 1943 (82 mlynedd yn ôl) – darganfuwyd celc o arteffactau Celtaidd yn Llyn Cerrig Bach, Ynys Môn.
cy.wikipedia.org/wiki/Llyn_Ce...
📷 Wolfgang Sauber ar Drwydded Ddogfennaeth Rydd GNU.
📷 Eric Jones.
#aydh Ar y dydd hwn yn 1968 - Cytundeb Warsaw yn dod â Gwanwyn Prag i ben, sef cyfnod o wleidyddiaeth ryddfrydol a phrotestio torfol yng Ngweriniaeth Sosialaidd Tsiecoslofacia.
Rhagor:
cy.wikipedia.org/wiki/Gwanwyn...
📷 gan y CIA ar drwydded agored y parth cyhoeddus.
#aydh Ar y dydd hwn yn 1868 (157 mlynedd yn ôl) – lladdwyd 33 o bobl yn Nhrychineb rheilffordd Abergele.
Claddwyd y meirw ym mynwent Abergele a chodwyd cofeb iddynt.
cy.wikipedia.org/wiki/Trychin...
📷RODDICK ar drwydded CCBYSA2.
#aydh Ar y dydd hwn yn 1993 (32 mlynedd yn ôl) – gosododd y Cymro Colin Jackson record ar gyfer ras clwydi 110 metr; record a barodd hyd 2006.
📷 gan Ludovic Péron yn 2012; CC BY-SA 3.0.
#aydh Ar y dydd hwn yn 1911 ymosododd 200 o bobl ar siopau Iddewon yn Nhredegar a Chwm Rymni, Glynebwy.
#otd On this day in 1911 - 200 people attacked Jewish shops in Tredegar and Cwm Rymni, Ebbw Vale, #Wales.
cy.wikipedia.org/wiki/Iddewia...
📷gan Josie Campbell ar CCBYSA2.
#aydh yn 1969 bu f. Percy Thomas, enillydd Gwobr Pensaerniaeth Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llanelli 1903.
Cynlluniodd dafarnau ar gyfer S. A. Brain, Guildhall Abertawe 👇, y Deml Heddwch 👇 yng Nghaerdydd a nifer o adeiladau Prifysgol Aberystwyth.
cy.wikipedia.org/wiki/Percy_T...
#aydh y bu farw Cynddelw.
Bardd, golygydd a geiriadurwr o Gymru oedd Robert Ellis (3 Chwefror 1812 – 19 Awst 1875), neu Cynddelw.
Cafodd ei eni yn Nhyn y Meini, Bryndreiniog, ger Penybontfawr, plwyf Llanrhaeadr-ym-Mochnant, yn yr hen Sir Drefaldwyn, Powys.
cy.wikipedia.org/wiki/Robert_...
#aydh Ar y dydd hwn yn 2009 (16 mlynedd yn ôl) – bu farw' bardd a'r amaethwr Dic Jones, un o feirdd mwya'r 20g.
Daeth Dic yn adnabyddus pan enillodd gadair Eisteddfod yr Urdd bum gwaith yn olynol yn ystod yr 1950au.
cy.wikipedia.org/wiki/Dic_Jones
#aydh Ar y dydd hwn yn 1950 (75 mlynedd yn ôl) – ganwyd Geraint Jarman, un o'r artistiaid cerddorol "mwyaf dylanwadol erioed" yng Nghymru.
cy.wikipedia.org/wiki/Geraint...
#aydh #OTD On this day...
17 Awst: Diwrnod annibyniaeth Indonesia (1945) a Gabon (1960)
17 August: Independence day of Indonesia (1945) and Gabon (1960)
Population of Gabon: 2 million
Population of Wales: 3.2 million.
cy.wikipedia.org/wiki/Gabon
#aydh Ar y dydd hwn yn 2014 (11 ml. yn ôl) dardorchuddiwyd Cofeb y Cymry yn Ypres (Gwlad Belg) gan Carwyn Jones.
cy.wikipedia.org/wiki/Cofeb_y...
#otd On this day in 2014 (11 y. ago) the Welsh Memorial in Ypres (Belgium) was unveiled by Carwyn Jones.
📷 gan / by @RobLlwyd; CCBYSA3.0; Wiki Commons
#aydh Ar y dydd hwn yn 1888 (137 mlynedd yn ôl) – ganwyd Lawrence o Arabia yn "Gorphwysfa", Tremadog, #Cymru.
Mae'n adnabyddus fel Lawrence o Arabia oherwydd ei ran yng ngwrthryfel yr Arabiaid.
cy.wikipedia.org/wiki/T._E._L...
Comin:
commons.wikimedia.org/wiki/Categor...
#aydh Ar y dydd hwn yn 778 OC, ymladdwyd Brwydr Ronsyfal rhwng rhan ôl byddin Siarlymaen, dan Rolant, arglwydd o Lydaw, a llu'r Basgiaid.
Wicidestun am 'Gân Roland' gan T Rowland Hughes:
cy.wikisource.org/wiki/Stor%C3...
'A'r nos a fu yn Ronsyfál.'
@alwynaphuw.bsky.social
15 Awst:
DYDDIAU ANNIBYNIAETH #aydh ar y dydd hwn...
🎂🥳 Diwrnod annibyniaeth Corea (1945)
🎂🥳 India (1947)
🎂🥳 Gweriniaeth y Congo (1960)...
ond NID Cymru. 😢
15 Awst
#aydh Ar y dydd hwn yn 1827 (198 mlynedd yn ôl) – ordeiniwyd Samuel Roberts, Llanbryn-mair yn weinidog yng nghapel ei dad.
Gwrthwynebai gaethwasanaeth ac imperialaeth Lloegr.
Rhagor:
cy.wikipedia.org/wiki/Samuel_...
📷 John Thomas / Llyfr Gen. Parth Cyhoeddus.
#aydh Ar y dydd hwn yn 1941 (84 mlynedd yn ôl) – ganwyd John Hefin, cyfarwyddwr a chynhyrchydd ffilm, teledu a drama.
Chwaraeodd ran bwysig yn sefydlu Comisiwn Ffilm Cymru a’r cwrs ffilm a theledu ym Mhrifysgol Aberystwyth.
cy.wikipedia.org/wiki/John_He...
