Speenkruid met wijn of pis In het vroege voorjaar kleuren vochtige bermen en bossen dooiergeel door de glanzende bloemen van gewoon speenkruid (Ficaria verna). Waarom deze verwant van de boterbloem speenkruid heet is niet…

Speenkruid heeft wortels die lijken op spenen.

Maar dat is niet waar de naam naar verwijst.

Waar wel naar? Je leest het hier: www.vernoeming.nl/speenkruid/

#plantennamen

Jodenkers: rassenschande in bloemenwinkels In 1936 berichtten verschillende bladen onder de kop “Rassenschande” in bloemenwinkels geamuseerd over een initiatief van ‘arische’ Duitse bloemisten, die hadden besloten de Judenkirsche voortaan in…

De lampionplant werd vroeger 'jodenkers' genoemd.

Maar waarom? En waarom noemen we de plant nu anders? Je leest het hier: www.vernoeming.nl/jodenkers/

#plantennamen

Griekse bieslook met Nederlandse wortels Als je me voor ik aan dit stukje begon had gevraagd of de oude Grieken een woord voor bieslook (Allium schoenoprasum) hadden, dan had ik geantwoord: vast wel, want bieslook komt in Griekenland in het…

Het Oudgrieks had geen woord voor bieslook. Het Nieuwgrieks heeft dat wel.

En dat woord is vertaald uit het Nederlands.

Hoe dat zit lees je hier: www.vernoeming.nl/bieslook/

#plantennamen

Waarom de winterakoniet akoniet heet Mijn zoon vergelijkt de winterakonieten (Eranthis hyemalis) in onze tuin met leeuwtjes. Daar hebben ze inderdaad wel wat van weg: happende gele monden omzoomd door een kraag van groene manen.

De winterakonietjes bloeien weer! Waarom deze plant WINTERakoniet heet, is dus wel duidelijk. Maar waarom winterAKONIET?

Lees het hier: www.vernoeming.nl/winterakoniet/

#plantennamen

Armbloemige waterbies De plantennaam armbloemige waterbies heeft mij altijd bevreemd. Wat betekent in hemelsnaam armbloemig? Lijken de bloemen, misschien door grillig gevormde bloemblaadjes, op armen? Nee.

De plantennaam 'armbloemige waterbies' heeft mij altijd bevreemd. Wat betekent in hemelsnaam 'armbloemig'?

En waarom heet die plant zo? Je leest het hier: www.vernoeming.nl/armbloemige-...

#plantennamen

Het Kaaps viooltje lijkt wél op een viooltje Mijn moeder appte me een foto van haar bloeiende Kaaps viooltje (Saintpaulia ionantha) en een vraag: waarom heet die plant zo? Want het Kaaps viooltje komt nog minder van de Kaap dan dat het een…

Het Kaaps viooltje is niet Kaaps en geen viooltje. Maar waarom heet het dan zo?

Lees het hier: www.vernoeming.nl/kaaps-vioolt...

#plantennamen

Een plant twaalf goden waardig Twaalfgodenkruid is een plantennaam waar toch wel een spannend verhaal achter moet zitten, zou je denken. Maar dat valt tegen. Het verhaal – want een verhaal zit er natuurlijk wel achter – begint bij…

Twaalfgodenkruid klinkt als een plantennaam met een spannend verhaal.

Maar zit dat er ook achter?

Lees het hier: www.vernoeming.nl/een-plant-tw...

#plantennamen

Schone schijn: de wilde narcis is sinds 1753 een echte narcis De wilde narcis is onze enige wilde narcis. De Nederlandse naam van deze plantensoort spreekt dus voor zich. De wetenschappelijke naam bepaald niet: Narcissus pseudonarcissus, de ‘schijnnarcis-narcis’...

De wilde narcis heet Narcissus pseudonarcissus. Is het nou een narcis of niet?

www.vernoeming.nl/wilde-narcis...

#lente #plantennamen

De meloencactus van meneer Uil Albert Buining, oud-burgemeester van Leusden en Stoutenburg en een van de bekendste cactuskenners van zijn tijd, ondernam in 1972 een expeditie door de Braziliaanse deelstaat Minas Gerais.

Meneer Uil kreeg een cactus naar zich vernoemd, maar de vernoemers vonden 'uil' onuitspreekbaar.

Wat er tóen gebeurde lees je hier: www.vernoeming.nl/glauxianus-u...

#plantennamen

Koningin Máxima’s schildpadorchidee Op 4 september 2013 opende koningin Máxima het gerenoveerde tropische kassencomplex in de Hortus botanicus Leiden. Ed de Vogel, Rogier van Vugt, Malcolm Perry, Esmée Winkel en Eline Hoogendijk vierden...

Koningin Máxima kreeg in 2013 een orchidee naar zich vernoemd. Koningin Letizia niet - al dacht ik eerst van wel.

Leer hier hoe dat zit: www.vernoeming.nl/koningin-max...

#plantennamen

Het zandblauwtje moest een naam hebben. Maar waarom? Het heideblauwtje, het tijgerblauwtje en het icarusblauwtje zijn vlinders. Maar het zandblauwtje (Jasione montana) is een plant. Een blauw bloeiend plantje dat op zandgronden groeit.

Het zandblauwtje is een blauw plantje dat in het zand groeit.

Het kreeg deze saaie naam in 1906, terwijl er toch veel mooiere namen voor deze plant bestonden: www.vernoeming.nl/zandblauwtje/

#plantennamen

Bliksems donderkruid Bij veel planten kun je wel raden waarom ze heten zoals ze heten. Maar bij donderkruid (Inula conyza) had ik geen idee. Wat heeft deze zeldzame composiet met donder te maken? Ik bleek me in mijn…

Waarom heet donderkruid donderkruid? 250 jaar geleden was dat in Nederland ook al niet meer bekend.

De naam blijkt terug te gaan op een heel oud bijgeloof: www.vernoeming.nl/donderkruid/

#plantennamen

De verkeerde plant heet papegaaienkruid De plant die we tegenwoordig kennen als papegaaienkruid is opvallend onopvallend. Een saai groen ding dat in niets doet denken aan een kleurrijke tropische vogel: Dus waarom heet deze Amaranthus…

De plant die wij tegenwoordig papegaaienkruid noemen is oersaai en lijkt helemaal niet op een papegaai.

Hoe kan dat? Misschien wel gewoon een domme fout. Lees hier het verhaal erachter: www.vernoeming.nl/papegaaienkr...

#plantennamen

Een silene zonder bierbuik Bij mij in de buurt groeit één blaassilene (Silene vulgaris). Altijd als ik er langs fiets valt mijn oog erop, want het is een grappige plant met opgeblazen kelken die lijken op dikke buiken.

Vaak lees je dat de blaassilene met zijn dikke bloemen is vernoemd naar de dikbuikige Griekse god Silenos.

Maar is dat eigenlijk wel zo? Ik zocht het uit: www.vernoeming.nl/silene/

#plantennamen

Tillandsia’s met watervrees Luchtplanten of tillandsia’s zijn planten uit de bromeliafamilie die hoog in bomen groeien. Ze hebben nauwelijks wortels, verdragen veel droogte en lijken te leven van de lucht.

Tillandsia's zitten graag hoog en droog. Net als de persoon naar wie ze zijn vernoemd. Die reed 200 mijl om een boottochtje van 8 mijl te vermijden.

Lees meer: www.vernoeming.nl/tillandsia/

#plantennamen

Hopwarkruid lijkt niet op een kleine lupine In de FLORON Verspreidingsatlas Vaatplanten las ik dat de wetenschappelijke soortnaam van de plant hopwarkruid (Cuscuta lupuliformis) ‘de vorm van een kleine Lupine hebbend’ betekent.

De Latijnse naam van de parasitaire plant hopwarkruid betekent volgens FLORON 'de vorm van een kleine Lupine hebbend'.

Zie jij er een lupine in? Ik niet.

Dat is dan ook helemaal niet wat de naam betekent. Ik zocht uit hoe het wél zit.

#plantennamen

De chlorofytum verdient beter De naam van de chlorofytum blinkt uit in nietszeggendheid. Grieks voor ‘groene plant’. Zo kan bijna elke plant wel heten. Maar waarom heet dan uitgerekend déze plant zo?

Chlorofytum betekent gewoon 'groene plant'. Zo kan bijna elke plant wel heten. Maar waarom heet dan juist déze algemeen bekende kamerplant zo? Ik zocht het uit.

#plantennamen

Waarom de winterakoniet akoniet heet Mijn zoon vergelijkt de winterakonieten (Eranthis hyemalis) in onze tuin met leeuwtjes. Daar hebben ze inderdaad wel wat van weg: happende gele monden omzoomd door een kraag van groene manen.

Ik kijk nu alweer uit naar de bloei van de winterakoniet.

Waarom deze winterbloeier WINTERakoniet heet, is wel duidelijk. Maar waarom heet hij winterAKONIET? Ik zocht het uit.

#plantennamen

Bezemkruiskruid met de kraan open De duinen tussen Den Haag en Wassenaar zien momenteel geel van het bezemkruiskruid (Senecio inaequidens), een Zuid-Afrikaanse plant die in Nederland al jaren aan een ongekende opmars bezig is.

Hoe bezemkruiskruid aan zijn naam komt. Ik vind het meer een dweil.

#plantennamen

De dildoboom is nergens toe nut De Engelse zeerover William Dampier bereikte na een plundertocht langs de Zuid-Amerikaanse westkust in 1684 de Galapagoseilanden. Wat hij daar zag beschrijft zijn Nederlandse vertaler Willem Sewel zo…

De Engelse zeerover William Dampier ontdekte in 1684 op de Galapagoseilanden een opvallende plant: de dildoboom.

#plantennamen

Zoveel zonen heeft de zevenzonenboom Ik zal het maar meteen verklappen: Zes. Of achttien. De zevenzonenboom (Heptacodium miconioides) is een aan de kamperfoelie verwante boom uit China. De naam Heptacodium kreeg hij in 1916 van de…

Hoeveel zonen heeft de zevenzonenboom?

Spoiler: niet zeven.

Lees hier hoe dat zit.

#plantennamen

Dit negerhandje is zuiver wit Van de tweeduizend cactussoorten die het plantenrijk telt heeft maar een handvol een gangbare Nederlandse naam. Tot die handvol behoort Maihueniopsis clavarioides – het negerhandje.

Het 'negerhandje' - het is tijd om afscheid te nemen van deze racistische cactusnaam, die nog altijd in gebruik is.

Lees hier over de geschiedenis van die naam.

Wat zou een goede nieuwe naam zijn?

#plantennamen

Niet-stinkende gouwe Als ik als kind stinkende gouwe (Chelidonium majus) tegenkwam, kon ik het nooit laten er een blaadje af te trekken. Uit de wonden welden dan druppeltjes saffraangeel, vies ruikend melksap op.

Waarom heet de plant stinkende gouwe eigenlijk "stinkende" gouwe? Is er ook een niet-stinkende gouwe?

Vroeger wel. Lees hier hoe dat zit.

#plantennamen

De ontijdige hersttijloos Als de bladeren van de bomen beginnen te kleuren, verschijnen uit de grond, schijnbaar uit het niets, de bleekpaarse, krokusachtige bloemen van de herfsttijloos (Colchicum autumnale).

Het is weer tijd voor herfsttijloos! Stijlloos? Nee, tijloos.

Lees hier waarom deze najaarsbloeier zo heet.

#plantennamen

De Virginische lobelia werd door Linnaeus in 1753 Lobelia siphilitica genoemd. De 'syfilitische lobelia'.

Veroorzaakt deze plant syfilis? Dat zal wel niet.

De Duitse botanicus Hayne veranderde deze 'absurde' naam daarom in 1813 in Lobelia antisyphilitica.

(1/2)

#plantennamen

De grote kroosvaren kreeg van Lamarck (van de lamarckiaanse evolutie) in 1783 de naam Azolla filiculoides: varentjesachtige azolla.

Een varentjesachtig varentje? Lamarck, die de gelijkenis met varens wel opmerkte, meende dat de kroosvaren een soort nimfkruid was en dus geen varen.

#plantennamen

Klein liefdegras (Eragrostis minor).

Zowel liefdegras als Eragrostis (Grieks eros 'liefde' + agrostis 'gras') zijn vermoedelijk vertalingen van de 16-eeuwse Franse naam van dit grasje (of een verwante soort), amourettes, die verwijst naar de lieflijke pluimpjes.

#plantennamen

Nog een zogenaamd rode plant die ik laatst vond: rode schijnspurrie.

HOE IS DIT ROOD?

Maar schijnspurrie is wel een prachtig woord.

#plantennamen

Vond gisteren in de Efteling de zeer zeldzame rode zegge (Carex buchananii).

Ik vind de Nederlandse naam weinig gelukkig. Is dit rood? Eerder bruin of oranje.

Caramelzegge, roestzegge, cognaczegge had allemaal beter gepast.

#plantennamen

De zeer zeldzame Plantago ovata, 'eivormige weegbree'.

Ik vroeg me af wat er eivormig aan is.

Volgens Forsskål, die de soort in 1775 beschreef, de bloeiaar: 'eivormig-langwerpig'.

Een weinig onderscheidend kenmerk, want de aar van de algemeen voorkomende smalle weegbree is dat ook.

#plantennamen