"Darağacı" derken aslında tam olarak "ağaç ağacı" diyoruz, zira "dâr" Farsçada ağaç manasında.
Bu arada, "tarçın" da Çin ağacı demek:
tarçın > darçın > dârçînî > dâre çînî: Çin ağacı
#birkelime
#ahbapkelimeler
Bizde "tuvalet" için ayrıca şu kelimeler de kullanılıyor:
ayakyolu, kenef, yüznumara, hela, abdesthane, memşâ, memişhane, aralık, hacet yeri, kademhane, müsterâh, kenîf, vece...
#ahbapkelimeler
Türkçede -bazıları ağızlarda görülen- ilginç ses olayları var:
Şu üç kelimede içeriye bir "n" eklenmesi ve bu üç kelimenin anlam alanındaki ortaklık çok ilginç.
fişek > fişenk
kılıç > kılınç
tüfek > tüfenk
#ahbapkelimeler
Anadolu'da gökkuşağı anlamında kullanılan "eleğimsağma/eneğimsağmal" kelimesinin elek-sağma ile bir ilgisi yok.
Bu da tipik bir "söyleyiş zorluğunun giderilmesi, bilineni söyleme çabası, yerlileştirme" örneği.
Kelimenin kökeni Arapça "alâim-i semâ".
#ahbapkelimeler #etimoloji
-gir
Kev-gir: köpük tutan
Peş-gir: ön tutan
Bey-gir: yük tutan
Cihan-gir: dünyayı tutan
İngilizcedeki "grip" ve Fransızcadan aldığımız "grip" (hastalık) kelimeleri de Farsçadaki "giriften" (-gir) ile akrabaymış.
#ahbapkelimeler
Böyle birkaç örnek daha var:
Tietze'ye göre Türkçedeki "evcimen" kelimesi Farsça "ercümend"den,
"gözde" kelimesi de Farsça "güzide"den analoji yoluyla türetilmiş.
#ahbapkelimeler
#etimoloji
Dün yağmur yağdı. Bilvesile Türkçede #yağmur ve onun farklı biçimlerini, türlerini ifade eden isimleri listeleyelim:
Yağmur
Yağış
Yağantı
Ahmakıslatan
Kırkikindi
Çisenti
Serpinti
Selinti
Sağanak
Saçanak
Boran
Sulu sepken
Çobançökerten
Tilkidüğünü
Alaçarpak
#ahbapkelimeler
Jüpiter
Türkçe: Erendiz (Eski Türkçede "Erentüz"), Karakuş
Farsça: Müşterî
Arapça: Müşterî
#ahbapkelimeler
İtalyanca/Venedikçe "karantina" ile Farsça "çile"nin ortak özelliği ikisinin de ait oldukları dilde "kırk" anlamındaki kökten türemeleri.
"Karantina" gemicilerin karaya çıkarılmadan önce tedbiren kırk gün bekletilmesinden; "çile" ise kırk günlük uzlet ve halvet hâlinden. #ahbapkelimeler
