Hengari ota fininikwaa fiye po oilonga
Omundjadjukununi woikwapolitika Rui Tyitende okwa ti minista wounamapaya nounaimuna, eeshi, omeva nomatendululo omadu Mac Hengari na kendabale a fiye po oilonga.
Oshinima eshi oshe ya konima opolifi ya koleka kutya ota ningilwa omakonakono kombinga yoibofa i li 11, mwa kwatelwa ekwatokeenghono, ekufemo leteelelo nekwatombambyona.
Olopota yopolifi natango oya ti Hengari okwa taalela vali omapopyo okuya ouyuki moshipala, okuningila omunhu omahepeko omatilifo, omatukano, omiheka, okukufila omunhu ondjebo, okuyandja omalodu komunhu ina wanifa eedula nosho yo okuningila omunhu omahepeko opalutu nelalakano loku mu ehameka.
“Minista ota ka wanifa po ngahelipi oilonga yaye yopashiwana e li koshi yoinima i li ngaho? Ota kala ngaa ta dulu okuungaunga noikumungu yomilandu manga a taalela omalundilo ekwatokeenghono?” Tyitende osho a pula ngaho Etivali.
“Okwa pumbwa okuninga oshinima sha fimana ndee ta fiye po oilonga ndee presidente Netumbo Nandi-Ndaitwah okwa pumbwa okukwashilipaleka kutya omulandu wopaveta ou hau wilike omauliko ovanambelewa vepangelo mwa kwatelwa eeminista novanapolitika vakula owa la ndulwa monakwiiwa opo ku kelelwe oinima i li ngaha,” Osho a ti ngaho.
Tyitende nande ongaho okwa ti, oshitumbula kutya ‘omunhu ke na ondjo fiyo sha monika komhangu’ osha hala kutya omunhu ke na ondjo fiyo omhangu ya mona kutya oku na moinima aishe oyo ta popilwa.
“Ina mona natango ondjabi yaye yotete fiyo opapa ndee ota popilwa nale oinima i li ngaho notai ulike kutya opu na sha ngaa.”
Okwa pula yoo vali ngee Hengari ota dulu ngaa okukufa ombinga meenghundafana kombinga yoimbuluma yopamilele, mwa kwatelwa nomahepeko opaukakwashikekookanhu, omanga a taalela oibofa i li ngaho.
Presidente okwa li a mona omhito youminista tete momudo 1996 ongomukulunhuwiliki woipambele yoomeme mombelewa yapresidente, omo a kala ta longo fiyo omomudo 2000.
Momudo 2000 okwa li a yelwa a ninge minista woipambele yoomeme nonghalonawa younona.
OPOLIFI OTAI NINGI OMAKONAKONO
Oshibofa sha kwatela mo Hengari okwa li sha patululwa kOshakati muNovemba 2024, nokwa li sha tuminwa kOvenduka.
Omupopiliko wopolifi wopashiwana omupedu komufala Kauna Shikwambi Etivali okwa lombwela oThe Namibian kutya Hengari oku li lela omufeekelwa moshibofa.
“Eeno, okwa talika ko kutya omufeekelwa, shaashi opolifi oye lipyakidila tai ningi omakonakono,” Osho a ti ngaho.
Odjo yopolifi oya ti, kapu na nande omunhu a mangwa po, ashike Hengari ota feekelelwa okukwata keenghono nakuningwa oshihakanwa peemhito da yooloka pokati komudo 2019 fiyo Septemba 2024.
OKWE LIKANYUNA
Ashike nande ongaho, minista okwe likanyuna kutya ina ninga nande oshinima sha sha shapuka. Okwa lombwela oThe Namibian Omaandaxa kutya oukwashili ou na ashike okudja mo.
“Ngee aishe ya popiwa nokumanifwa, oshili alushe ohashi holoka,” Osho a ti ngaho.
Momukanda oo hahende waye a nyolele kuMichael Amushelelo okwa ti ina dengelwa nande kopolifi fiyo opaife.
Hahende Loini Shikale-Ambondo okwa pula opo Amushelelo a yandje ouyelele kombinga yanakuningwa oshihakanwa nokaana kaye manga omafiku 04 Apilili inaa fika opo ku ka ningwe omakonakono kutya olyelye xee yookaana.
“Hengari okwa ti haye xee yokaana nokwa ti okwe lilongekida okuninga omakonakono oo kehangano la nyolifwa, li na ondjokonona nola holola kutya ola hala okupopya oshili.”
Nande komufalandja inspekta Joseph Shikongo okwa yambidida omakonakono, Etivali kakwa li nande ta dulu okutya sha kutya omakonakono okwa mona shike nokwa ti omapulo naa yukifwe koshikondo shoikundaneki shopolifi.
“Onda popya noNBC nena ongula, ashike paife itandi dulu okutya sha kombinga yoshikumungu osho shaashi ohandi ungaunga nefyo mofamili yange. Kwa tafana nomupedu komufala,” Osho a ti ngaho.
Meenghundafana dopetameko, okwa ti nakuningwa oshihakanwa (21) okwa tulwa meameno lopolifi manga taku ningwa omakonakono.
Okwa ti okwa li a twalwa keumbo laamenwa, shaashi ota holola omadidiliko okulikufa omwenyo.
Shikongo oshinima eshi okwe shi popya ta nyamukula omapopyo kutya omukainhu okwa kwatwa po ombambyona kopolifi.
“Opolifi oye va yandja [omukainhu, meme waye nokaana] komuxungimwenyo, shaashi nakuningwa oshihakanwa okwa kala nokuholola omadidiliko okulikufa omwenyo mafiku aa,” Osho a ti ngaho oshivike sha dja ko.
EFIMBO
Omunandjungu moinima ya pamba omaufemba ovanhu Rosa Namises ota pula kombinga yefimbo lomakonakono, ta pula kutya omolwashike oibofa kwa li ya etwa konima yomwedi eshi Hengari a ulikwa a ninge minista.
“Oshike twa lambalala omulumenhu paife? Oshe shi ehe holike? Ohatu pula ngaa ouyuki woonakuningwa oihakanwa yekwangonga noimbuluma eshi twa lambalala ovanhu ovo tuu ovo?” Osho a pula ngaho.
Namises okwa pula kutya omolwashike omakonakono kwa li inaa ningwa nale konima yeedula nhano eshi oshibofa kwa li sha lopotwa tete, nomolwashike ovanailonga vakwao vepangelo ovo va taalela omapopyo oludi olo inaa konakonwa.
“Natu longe pauyuki. Omolwashike sha pula opolifi eedula nhano opo i konakone minista kombinga yoibofa ei?” Osho a pula ngaho.
‘TEELELENI OSHILI’
Presidente wongudu yoSwanu Evilastus Kaaronda okwa ti kapu na omunhu e shi oukwashili, noku wete shi li xwepo opo a wilikwe koukwashili.
“Ovanhu kave na ondjo fiyo va monika ondjo komhangu.
Onghee nee ondi wete kutya oshinima eshi nashi ningilwe yoo omufimanekwa Hengari,” Osho a ti ngaho.
Oshilyo shikulu shopaliamente noshi li hahendendjai mukulu Pendukeni Iivula-Ithana Etivali okwa kunghilila opo ovanhu vaha ninge omatokolo puhe na oukwashili.
“Momesho oshiwana ota pangulwa nale, ashike kapu na nande omunhu e shi oukwashili – kakele ashike kuye nanakuningwa oshihakanwa. Onghee nee natu teelele oshili shi uye kombada,” Osho a ti ngaho.
Iivula-Ithana okwa itavela kutya oveta yaNamibia otai longo oilonga yayo, ta ti kutya oshiwana nashi pitike opolifi i twikile nomakonakono ayo.
Omukulunhuwiliki mukulu wehangano ledina Women Action for Development Veronica de Klerk okwa itavela kutya nande Hengari okwa taalela oibofa yakula, natango ke na ondjo fiyo sha monika komhangu.
Presidente wongudu yoUnited People’s Movement Jan van Wyk okwa ti oibofa ei oyakula komunhu wondodo ngaashi yaHengari, ashike okwa kunghilila kutya ovanhu inava endelela unene okumona kutya oku na ondjo ndee nava pitike opolifi i manife omakonakono ayo.
The post Hengari ota fininikwaa fiye po oilonga appeared first on The Namibian.